Абрамян, Л. А.

История

Լևոն Աբրահամյանի գիտական աշխատությունը նվիրված է նախնադարյան հասարակությունների տոնական ծեսերի և դիցաբանական պատկերացումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով տոնի՝ որպես մշակութային, սոցիալական և խորհրդանշական երևույթի առաջացմանն ու զարգացմանը։ Աշխատության թեմատիկ առանցքում տոնական արարողությունների և առասպելների միջև առկա կապն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են վաղ հասարակությունները մեկնաբանել աշխարհի ծագումը, բնության երևույթները, կյանքի ու մահվան շրջափուլերը, համայնքի գոյությունը և մարդու տեղը տիեզերական կարգի մեջ։ Նախնադարյան տոնը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուրախության կամ հավաքական հանգստի դրսևորում, այլև որպես ծիսական գործողությունների համակարգ, որի միջոցով համայնքը վերարտադրում էր իր հավատալիքները, ամրապնդում հասարակական կապերը և փոխանցում սերունդներին մշակութային հիշողությունը։ Դիցաբանական պատումները նման ծեսերին հաղորդում էին իմաստ և խորհրդանշական հիմք՝ բացատրելով դրանց ծագումը, նշանակությունն ու կատարման կարգը։ Այս տեսանկյունից տոնը, ծեսը և առասպելը հանդես են գալիս որպես փոխկապակցված մշակութային ձևեր, որոնց միջոցով կազմակերպվում էին համայնքային կյանքը և աշխարհընկալումը։ Աշխատության ուսումնասիրական նշանակությունը կապված է նաև մշակութային երևույթների համեմատական վերլուծության հնարավորության հետ՝ տարբեր ժողովուրդների ծիսական ավանդույթներում ընդհանրություններ և առանձնահատկություններ բացահայտելու նպատակով։ Տոնական վարքաձևերի, խորհրդանիշների, ծիսական գործողությունների և առասպելական պատկերների քննությունը կարևոր նյութ է տրամադրում վաղ կրոնական մտածողության, հասարակական հարաբերությունների և մշակույթի պատմական զարգացման մասին։ Այս մոտեցումը նպաստում է տոնի՝ որպես հասարակության ինքնակազմակերպման, հավաքական ինքնության պահպանման և մշակութային իմաստների փոխանցման միջոցի ըմբռնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է նախնադարյան մշակույթի, ծիսագիտության, դիցաբանության և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար է մարդաբաններին, ազգագրագետներին, բանագետներին, մշակութաբաններին, կրոնագետներին ու մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։