Աղաջանյան, Սուսաննա Սարգսի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների գործունեության տնտեսական առանձնահատկությունների և զարգացող երկրների ազգային տնտեսությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի առանձնացված դիտարկմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում միջազգային խոշոր ընկերությունների կողմից կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և արտադրական ռեսուրսների միջպետական շարժի գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ընդունող երկրների տնտեսական համակարգերի հետ։ Քննվում են վերազգային կորպորացիաների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմքերը, միջազգային արտադրության կազմակերպման մեխանիզմները, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերը և համաշխարհային տնտեսության տարբեր հատվածներում կորպորատիվ գործունեության ընդլայնման հիմնական շարժառիթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զարգացող տնտեսություններում նման ընկերությունների գործունեության հնարավոր ազդեցություններին՝ ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության, արտադրողականության, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտահանման ներուժի և տեղական ձեռնարկությունների մրցակցային միջավայրի տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին կապիտալից և տեխնոլոգիաներից կախվածության, շահույթի արտահոսքի, շուկայի կենտրոնացման և ազգային ընկերությունների մրցակցային դիրքերի փոփոխության հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրվում են ազգային տնտեսության առանձնահատկությունները, ներդրումային միջավայրի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև միջազգային կորպորատիվ կապիտալի ներգրավման հնարավորությունները տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Կարևորվում է օտարերկրյա ներդրումների ոչ միայն քանակական ծավալի, այլև դրանց կառուցվածքի և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման վրա հնարավոր ազդեցության գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի և այլ զարգացող երկրների փորձերը՝ բացահայտելու վերազգային ընկերությունների գործունեության ընդհանուր օրինաչափություններն ու ազգային առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը՝ ներդրումային միջավայրի ձևավորման, մրցակցության պահպանման, ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանության և միջազգային բիզնեսի հետ արդյունավետ համագործակցության պայմանների ստեղծման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը վերազգային կորպորացիաների գործունեությունը ներկայացնում է համաշխարհային տնտեսական ինտեգրման կարևոր բաղադրիչ՝ վերլուծելով դրա հնարավորությունները և մարտահրավերները զարգացող տնտեսությունների ու մասնավորապես Հայաստանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։