Ахундов, Джаваншир Ашраф оглы

Ахундов, Джаваншир Ашраф оглы

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Աֆղանստանի արհմիությունների ձևավորումն ու գործունեությունը (1960-ական թվականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը)

Աշխատությունը նվիրված է Աֆղանստանում արհմիութենական շարժման ձևավորման, զարգացման և գործունեության պատմությանը՝ 1960-ական թվականներից մինչև 1980-ականների սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում։ Այն ներկայացնում է երկրի հասարակական-քաղաքական և տնտեսական կյանքի այն գործընթացները, որոնց պայմաններում ձևավորվեցին աշխատավորների կազմակերպված միավորումները, աստիճանաբար ընդլայնվեց նրանց գործունեության շրջանակը, և արհմիությունները դարձան հասարակական հարաբերությունների կարևոր մասնակիցներից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արհմիությունների առաջացման պատմական նախադրյալներին, կազմակերպական կառուցվածքի ձևավորմանը, աշխատավորների շահերի պաշտպանության խնդիրներին, աշխատանքային իրավունքների և սոցիալական պահանջների ներկայացմանն ու կազմակերպված աշխատանքային շարժման զարգացման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Աֆղանստանի ներքաղաքական զարգացումների և արհմիութենական գործունեության փոխադարձ կապը, քանի որ դիտարկվող ժամանակաշրջանը երկրի պատմության մեջ առանձնանում էր քաղաքական վերափոխումներով, իշխանության փոփոխություններով, գաղափարական հակասություններով և հասարակական կյանքի վերակազմավորման փորձերով։ Այս իրադարձություններն իրենց ազդեցությունն էին թողնում նաև աշխատավորական կազմակերպությունների գործունեության, նրանց հասարակական դերակատարության և քաղաքական գործընթացներում ներգրավվածության վրա։ Արհմիությունների պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխատավորների կազմակերպական միավորման գործընթաց, այլև որպես երկրի սոցիալական կառուցվածքի, հասարակական գիտակցության և քաղաքական մշակույթի փոփոխությունների արտահայտություն։ Կարևորվում են աշխատավորների համախմբման ձևերը, նրանց կազմակերպված մասնակցությունը հասարակական կյանքին, արհմիությունների և պետական կառույցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աշխատանքային շարժման զարգացման վրա ներքին ու արտաքին քաղաքական հանգամանքների ազդեցությունը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին արհմիությունները ձևավորվում և գործում այնպիսի հասարակությունում, որտեղ տնտեսական զարգացման խնդիրները սերտորեն փոխկապակցված էին քաղաքական իշխանության ամրապնդման, սոցիալական հարաբերությունների փոփոխության և պետական կառավարման համակարգի վերափոխման հետ։ Պատմական տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1960-ական թվականներից մինչև 1980-ականների սկիզբն ընդգրկող ժամանակահատվածը, քանի որ այն թույլ է տալիս հետևել աֆղանական հասարակության մեջ կազմակերպված աշխատավորական շարժման աստիճանական ձևավորմանը և դրա հետագա փոխակերպումներին՝ երկրի քաղաքական կյանքի բարդ զարգացումների պայմաններում։ Թեման կարևոր է նաև Աֆղանստանի նորագույն պատմության սոցիալական և քաղաքական իրողությունների ամբողջական ընկալման համար, քանի որ արհմիությունների ուսումնասիրությունը լրացնում է երկրի պատմության վերաբերյալ այն հետազոտությունները, որոնք հիմնականում կենտրոնանում են պետական իշխանության, քաղաքական ուժերի և միջազգային հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը արժեքավոր է Աֆղանստանի հասարակական-քաղաքական պատմությամբ, աշխատավորական շարժումների զարգացմամբ, արհմիութենական կազմակերպությունների գործունեությամբ և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի տարածաշրջանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Աֆղանստանի արհմիությունների ձևավորումն ու գործունեությունը (1960-ական թվականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее