Առաքելյան, Վահրամ Բազմասերի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մենապայքարային մարզաձևերում մարզիկների մարմնի քաշի կարգավորման տեսական, գիտամեթոդական և մանկավարժական սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով մարզական պատրաստության առանձնահատկությունները և քաշային կարգերով անցկացվող մրցումների պահանջները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է մարմնի քաշի վերահսկումը որպես մարզիկի բազմամյա պատրաստության բաղադրիչ՝ կապված մարզումների կազմակերպման, ֆիզիկական աշխատունակության, վերականգնման և մրցումային գործունեության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են մարմնի զանգվածի փոփոխությունները տարբեր մարզումային փուլերում, ինչպես նաև մարզիկի անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան քաշի կառավարման մոտեցումների ընտրությանը։ Քննարկվում են մարզման բեռնվածության, սնուցման, էներգիայի ծախսի, հանգստի և վերականգնման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մարզական պատրաստվածության վրա։ Կարևորվում է քաշի կարգավորման գործընթացի գիտականորեն հիմնավորված կազմակերպումը՝ խուսափելով այնպիսի մոտեցումներից, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ մարզիկի առողջության, ֆիզիկական վիճակի կամ մրցումային արդյունավետության վրա։ Մանկավարժական տեսանկյունից վերլուծվում են մարզչի դերը, մարզիկի ինքնավերահսկման հմտությունների ձևավորումը, պատրաստության գործընթացի պլանավորումը և անհատականացված մոտեցման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարբեր տարիքային և պատրաստվածության մակարդակ ունեցող մարզիկների հետ աշխատանքի առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով, որ մարմնի քաշի կառավարումը պետք է համապատասխանեցվի օրգանիզմի զարգացման, մարզական մասնագիտացման և մրցաշրջանի պահանջներին։ Ուսումնասիրվում են մարմնի կազմի, ֆունկցիոնալ վիճակի և ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատման նշանակությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկել մարզիկի վիճակը և անհրաժեշտության դեպքում ճշգրտել մարզումային գործընթացը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մրցումներին նախապատրաստման ընթացքում մարզական ձևի պահպանման և քաշային կարգի պահանջներին համապատասխանելու միջև հավասարակշռության ապահովումը։ Ներկայացված գիտամանկավարժական մոտեցումները կարող են նպաստել մարզումների առավել արդյունավետ կազմակերպմանը, մարզիկների առողջության պահպանմանը և երկարաժամկետ մարզական զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մարզիչների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, սպորտի գիտության հետազոտողների, մարզական մանկավարժների և մենապայքարային մարզաձևերով զբաղվողների պատրաստության գործընթացն ուսումնասիրող մասնագետների համար։