Արամյան, Հայկազ Աշոտի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժեթղթերի շուկայի զարգացման վրա դրամավարկային քաղաքականության ազդեցության տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի արդյունավետության բարձրացման և դրամավարկային կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքների, տոկոսադրույքների, փողի առաջարկի, իրացվելիության կառավարման և գնաճային սպասումների ազդեցությունը արժեթղթերի շուկայի ձևավորման, գործունեության և զարգացման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, կապիտալի շուկայի զարգացման մակարդակին, բանկային համակարգի և արժեթղթերի շուկայի փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմները, որոնց միջոցով Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող քաղաքականությունն ազդում է ֆինանսական ակտիվների եկամտաբերության, ներդրումային որոշումների, արժեթղթերի պահանջարկի և առաջարկի, շուկայական տոկոսադրույքների և կապիտալի ներգրավման հնարավորությունների վրա։ Քննարկվում են պետական և կորպորատիվ պարտատոմսերի, բաժնետոմսերի և ֆինանսական այլ գործիքների շուկաների զարգացման առանձնահատկությունները, դրանց իրացվելիության, գնագոյացման, եկամտաբերության և ռիսկայնության վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոնները։ Կարևորվում է պետական արժեթղթերի շուկայի դերը դրամավարկային քաղաքականության իրականացման, ֆինանսական համակարգի իրացվելիության կառավարման, եկամտաբերության կորի ձևավորման և ֆինանսական շուկայի մասնակիցների համար հուսալի գնային կողմնորոշիչների ապահովման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի փոփոխությունների, բաց շուկայական գործառնությունների, պարտադիր պահուստավորման պահանջների և դրամավարկային կարգավորման այլ միջոցների ազդեցությանը արժեթղթերի շրջանառության, ներդրումային ակտիվության և ֆինանսական ռեսուրսների տեղաբաշխման վրա։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում արժեթղթերի շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ գործոնները, այդ թվում՝ շուկայի սահմանափակ խորությունը, ֆինանսական գործիքների ոչ բավարար բազմազանությունը, երկրորդային շուկայի իրացվելիության խնդիրները, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման անհրաժեշտությունը և կապիտալի շուկայի ենթակառուցվածքների կատարելագործման պահանջները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են նաև գնաճի, փոխարժեքի տատանումների, տնտեսական աճի, պետական պարտքի կառավարման և միջազգային ֆինանսական շուկաների զարգացումների ազդեցությունները Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի վրա։ Կարևորվում է դրամավարկային քաղաքականության կանխատեսելիության, կենտրոնական բանկի հաղորդակցման արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և ներդրողների վստահության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում քննարկվում են դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման հնարավորությունները, պետական պարտատոմսերի շուկայի խորացման, կորպորատիվ արժեթղթերի թողարկումների խթանման, ինստիտուցիոնալ ներդրողների մասնակցության ընդլայնման և երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների բազմազանեցման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը, զարգացած և զարգացող ֆինանսական շուկաներում դրամավարկային քաղաքականության ազդեցության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և Հայաստանի տնտեսական պայմաններում կիրառելի արդյունավետ մոտեցումների գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են նաև արժեթղթերի շուկայի զարգացման ցուցանիշների վերլուծությունը, դրամավարկային գործոնների և շուկայական ակտիվության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես կարող է արդյունավետ և հետևողական դրամավարկային քաղաքականությունը նպաստել ֆինանսական շուկայի կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, կապիտալի արդյունավետ բաշխմանը և տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է այն հանգամանքը, որ արժեթղթերի շուկայի կայուն զարգացումը պահանջում է ոչ միայն դրամավարկային կարգավորման արդյունավետ գործիքակազմ, այլև համապատասխան իրավական, ինստիտուցիոնալ և կազմակերպական պայմանների ձևավորում։ Աշխատությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով Հայաստանի Հանրապետության դրամավարկային քաղաքականության, կապիտալի շուկայի զարգացման, ֆինանսական կայունության և ներդրումային գործընթացների փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսաբանների, բանկային համակարգի մասնագետների, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցների, ներդրումային վերլուծաբանների, պետական ֆինանսական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման հեռանկարներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։