Арутюнян, Бабкен Арутюнович

Арутюнян, Бабкен Арутюнович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Մեծ Հայքի քաղաքական և վարչական բաժանման համակարգն ըստ «Աշխարհացույցի» (Արևմտյան և հարավային նահանգներ)

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Հայքի պատմական տարածքի քաղաքական և վարչական բաժանման համակարգի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով միջնադարյան հայկական աշխարհագրական գիտության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկի՝ «Աշխարհացույցի» տվյալների վրա։ Այն ներկայացնում է Մեծ Հայքի արևմտյան և հարավային նահանգների պատմական աշխարհագրական կառուցվածքը, դրանց տարածքային սահմանները, վարչական միավորները և քաղաքական կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է հայկական պատմական աշխարհագրության այն ավանդույթը, որի միջոցով պահպանվել և փոխանցվել են Հայկական լեռնաշխարհի տարածքային կառուցվածքի, նահանգների ու գավառների վերաբերյալ կարևոր տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտյան և հարավային շրջանների աշխարհագրական դիրքին, պատմական տարածքների փոխհարաբերություններին, վարչական միավորների տեղաբաշխմանը և դրանց նշանակությանը Մեծ Հայքի ընդհանուր քաղաքական ու տարածքային համակարգում։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանի պատմական տարածքային կազմակերպման սկզբունքների, նահանգային կառուցվածքի և պատմական աշխարհագրական անվանումների մասին՝ դրանք դիտարկելով միջնադարյան աշխարհագրական պատկերացումների համատեքստում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատմական աշխարհագրության և քաղաքական վարչական կառուցվածքի փոխկապակցվածության ներկայացումը, քանի որ տարածքային բաժանումը ոչ միայն արտացոլում է երկրի աշխարհագրական առանձնահատկությունները, այլև վկայում է պատմականորեն ձևավորված քաղաքական, վարչական և բնակավայրային համակարգերի մասին։ «Աշխարհացույցի» տվյալների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Մեծ Հայքի պատմական քարտեզագրության, նահանգների ու գավառների տեղորոշման, պատմական սահմանների ուսումնասիրության և հայկական տեղանվանաբանության պահպանման ու մեկնաբանման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է Հայաստանի պատմությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, միջնադարյան աշխարհագրական երկերով և հայկական վարչատարածքային համակարգի ձևավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։ Այն նպաստում է Մեծ Հայքի տարածքային կառուցվածքի առավել ամբողջական ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս պատմական աշխարհագրական տեղեկությունները դիտարկել որպես Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրության կարևոր սկզբնաղբյուր։

Обновлено. 2026-11-19
Մեծ Հայքի քաղաքական և վարչական բաժանման համակարգն ըստ «Աշխարհացույցի» (Արևմտյան և հարավային նահանգներ)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее