Арутюнян, Гамлет Малхасович

Арутюнян, Гамлет Малхасович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հայաստանի ԽՍՀ բանվոր դասակարգը․ զարգացման հիմնական ուղղությունները (1930-ականների երկրորդ կեսից մինչև 1950-ականների վերջը)

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության բանվոր դասակարգի ձևավորման, թվաքանակի աճի, սոցիալական կազմի փոփոխությունների և զարգացման հիմնական ուղղությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Հայաստանի հասարակական, տնտեսական և արդյունաբերական կյանքի նշանակալի վերափոխումների ժամանակաշրջանը։ Հետազոտության կենտրոնում խորհրդային Հայաստանի բանվոր դասակարգն է՝ որպես հանրապետության տնտեսական զարգացման, արդյունաբերական արտադրության ընդլայնման և հասարակական կառուցվածքի փոփոխության կարևորագույն մասնակից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են 1930-ական թվականների երկրորդ կեսին արդյունաբերականացման գործընթացների խորացումը, արտադրական նոր կարողությունների ձևավորումը, աշխատուժի համալրման առանձնահատկությունները և բանվորական կադրերի մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ պատմական նշանակություն ունի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների ժամանակաշրջանը, երբ հանրապետության տնտեսական կյանքը ենթարկվեց պատերազմի պահանջներին, իսկ արդյունաբերական ձեռնարկությունների և աշխատավորական կոլեկտիվների գործունեությունը ձեռք բերեց ռազմատնտեսական կարևոր նշանակություն։ Աշխատության ուսումնասիրության մյուս առանցքային ուղղությունը հետպատերազմյան վերականգնման և տնտեսական զարգացման գործընթացներն են, որոնց ընթացքում ընդլայնվեցին արտադրական ոլորտները, ավելացան աշխատատեղերը, զարգացան մասնագիտական կրթությունն ու տեխնիկական պատրաստվածությունը, իսկ բանվոր դասակարգը համալրվեց նոր սերնդի աշխատողներով։ Ներկայացվում են նաև բանվորների սոցիալական և մասնագիտական կառուցվածքի փոփոխությունները, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը, արտադրողականության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումները, աշխատանքային կարգապահության, արտադրական մրցակցության և հասարակական ակտիվության դրսևորումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հանրապետության արդյունաբերական զարգացման և աշխատավոր բնակչության կենսապայմանների փոխկապակցվածությանը, քաղաքային բնակչության աճին, աշխատանքային նոր միջավայրի ձևավորմանը և հասարակական հարաբերությունների վերափոխմանը։ Պատմական ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են խորհրդային տնտեսական քաղաքականությունը, արդյունաբերականացման ռազմավարությունը, պետական կառավարման համակարգը և սոցիալ-տնտեսական պայմաններն ազդել Հայաստանի բանվոր դասակարգի կազմավորման ու զարգացման վրա։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն բանվոր դասակարգի պատմությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես արտադրական հարաբերությունների և տնտեսական ցուցանիշների ամբողջություն, այլև որպես հանրապետության հասարակական կառուցվածքի ու պատմական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատությունը նշանակալի է Հայաստանի նորագույն պատմության, խորհրդային ժամանակաշրջանի սոցիալական պատմության, արդյունաբերականացման գործընթացների և աշխատավոր բնակչության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու 1930-ականների երկրորդ կեսից մինչև 1950-ականների վերջն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստանի տնտեսական և հասարակական կյանքի փոփոխությունների, բանվոր դասակարգի դերի և հանրապետության արդյունաբերական հասարակության ձևավորման պատմական առանձնահատկությունների մասին։ Գիրքը արժեքավոր ուսումնասիրություն է պատմաբանների, սոցիալ-տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվողների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայաստանի խորհրդային անցյալի վերաբերյալ գիտելիքները խորացնել ցանկացող ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Հայաստանի ԽՍՀ բանվոր դասակարգը․ զարգացման հիմնական ուղղությունները (1930-ականների երկրորդ կեսից մինչև 1950-ականների վերջը)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее