Арутюнян, Сусан Араевна

Арутюнян, Сусан Араевна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Բրիտանական կայսրության դիրքերի ամրապնդումը Եգիպտոսում (XIX դարի 80–90-ական թվականներ)

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի 80–90-ական թվականներին Եգիպտոսում Բրիտանական կայսրության քաղաքական, ռազմական և տնտեսական դիրքերի ամրապնդման գործընթացին՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների, գաղութատիրական քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքում եվրոպական տերությունների մրցակցության կարևոր դրվագներից մեկը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Եգիպտոսի նկատմամբ Մեծ Բրիտանիայի ազդեցության աստիճանական ընդլայնումն է, որը պայմանավորված էր ինչպես երկրի ռազմավարական աշխարհագրական դիրքով, այնպես էլ նրա տնտեսական և քաղաքական նշանակությամբ։ Հատուկ կարևորություն ունի Սուեզի ջրանցքի գործոնը, քանի որ այն Եվրոպան կապում էր Ասիայի հետ և հսկայական նշանակություն ուներ Բրիտանական կայսրության առևտրային, հաղորդակցային ու ռազմաքաղաքական շահերի տեսանկյունից։ Եգիպտոսի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականության ամրապնդումը դիտարկվում է XIX դարի երկրորդ կեսին ձևավորված միջազգային քաղաքական իրադրության համատեքստում՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության թուլացումը, եվրոպական պետությունների գաղութատիրական ձգտումները, Եգիպտոսի ներքին քաղաքական անկայունությունը և արտաքին միջամտության աճող հնարավորությունները։ 1882 թվականի բրիտանական ռազմական միջամտությունը և դրան հաջորդած փաստացի օկուպացիան դարձան երկրի պատմության շրջադարձային իրադարձություններ՝ հիմք ստեղծելով Բրիտանիայի երկարատև գերիշխանության համար։ Այդ գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ քաղաքական և ռազմավարական միջոցներով էր Մեծ Բրիտանիան ամրապնդում իր ազդեցությունը, ինչպես էր սահմանափակում Եգիպտոսի ինքնուրույն արտաքին և ներքին քաղաքականության հնարավորությունները և ինչ դեր էին խաղում դիվանագիտական ճնշումը, ռազմական ներկայությունը, ֆինանսական վերահսկողությունն ու տնտեսական շահերը գաղութատիրական համակարգի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բացահայտում է Եգիպտոսի հարցի միջազգային նշանակությունը և դրա կապը XIX դարի վերջի ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունների հետ։ Բրիտանական քաղաքականության հետևանքները դիտարկելով՝ կարելի է պատկերացում կազմել Եգիպտոսի պետական ինքնիշխանության սահմանափակման, երկրի քաղաքական կառավարման վրա արտաքին ազդեցության խորացման և տարածաշրջանում եվրոպական տերությունների մրցակցության սրման մասին։ Նյութը նշանակալի է Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության, բրիտանական գաղութատիրության, միջազգային քաղաքականության և եվրոպական իմպերիալիզմի ուսումնասիրության համար, քանի որ ներկայացնում է այն պատմական նախադրյալներն ու մեխանիզմները, որոնց միջոցով Եգիպտոսը վերածվեց Բրիտանական կայսրության ռազմավարական շահերի կարևոր կենտրոններից մեկի։ Այն արժեքավոր է պատմությամբ, արևելագիտությամբ և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով XIX դարի վերջում Եգիպտոսի քաղաքական զարգացումների, բրիտանական արտաքին քաղաքականության նպատակների և գաղութատիրական ազդեցության ընդլայնման գործընթացների ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-19
Բրիտանական կայսրության դիրքերի ամրապնդումը Եգիպտոսում (XIX դարի 80–90-ական թվականներ)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее