Ավետյան, Արաքս Սուրենի

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի խոշոր քաղաքային համայնքներում ֆինանսական կառավարման համակարգի արդյունավետության գնահատմանը, տեղական ֆինանսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում համայնքային բյուջեների եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքն է, սեփական եկամուտների ձևավորման հնարավորությունները, պետական բյուջեից ստացվող միջոցների նշանակությունը և ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը։ Քննվում են բյուջետային պլանավորման, կանխատեսման, ծրագրային ֆինանսավորման, ծախսերի առաջնահերթությունների սահմանման և համայնքային ծառայությունների ֆինանսական ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոշոր քաղաքներին բնորոշ կառավարչական առանձնահատկություններին, քանի որ բնակչության մեծ թիվը, ենթակառուցվածքների ծավալը և հանրային ծառայությունների բազմազանությունը պահանջում են ֆինանսական ռեսուրսների առավել համակարգված կառավարում։ Ուսումնասիրվում են տեղական հարկերի, տուրքերի, համայնքային գույքի օգտագործման և այլ եկամտային աղբյուրների դերը համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության ապահովման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում համայնքային ծախսերի արդյունավետության գնահատումը՝ քաղաքային ենթակառուցվածքների, տրանսպորտի, բարեկարգման, կոմունալ ծառայությունների և տեղական նշանակության այլ ծրագրերի ֆինանսավորման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր խոշոր քաղաքների ֆինանսական ցուցանիշները՝ բացահայտելով եկամուտների հավաքագրման, բյուջետային միջոցների օգտագործման և ֆինանսական կայունության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համայնքային պարտավորությունների, ներդրումային ծրագրերի, ֆինանսական ռիսկերի և երկարաժամկետ պլանավորման նշանակությանը։ Ֆինանսական կառավարման արդյունավետության կարևոր բաղադրիչներ են դիտարկվում հաշվետվողականությունը, բյուջետային գործընթացների թափանցիկությունը, ներքին վերահսկողությունը և համայնքի բնակիչների մասնակցության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային ֆինանսների, տեղական ինքնակառավարման և ֆինանսական կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել համայնքային ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման և խոշոր քաղաքների կայուն սոցիալ-տնտեսական զարգացման ապահովման հնարավորությունները։