Բաբիկյան, Աստվածատուր

Религия

Աշխատությունը կրոնադավանաբանական և փիլիսոփայական բնույթի երկասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել քրիստոնեական ուսմունքի երկու հիմնարար ճշմարտությունները և հակադրել դրանք դրանց վերաբերյալ ձևավորված երկու մոլար կամ սխալ ըմբռնումների։ Ստեղծագործության բովանդակային առանցքը ճշմարիտ դավանանքի պարզաբանումն է, աստվածաբանական դրույթների տրամաբանական հիմնավորումը և այն գաղափարների քննադատությունը, որոնք հեղինակի դիտանկյունից շեղվում են քրիստոնեական հավատի սկզբունքներից։ Շարադրանքի մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ճշմարտությունների հստակ սահմանմանը, դրանց փոխկապակցվածության բացահայտմանը և դավանաբանական հարցերի շուրջ առաջացող տարակարծությունների պարզաբանմանը։ Հեղինակը ձգտում է ընթերցողին ներկայացնել ոչ միայն ճշմարիտ դրույթների բովանդակությունը, այլև ցույց տալ դրանց տարբերությունը սխալ մեկնաբանություններից՝ կիրառելով համեմատության, հակադրության և փաստարկված բացատրության մեթոդները։ Երկասիրության կառուցվածքային առանձնահատկությունը հենց երկու ճշմարտությունների և երկու մոլար դրությունների զուգադրումն է, որի միջոցով ձևավորվում է բանավեճային և ապացուցողական շարադրանք։ Այս մոտեցումը բնորոշ է քրիստոնեական դավանաբանական գրականությանը, որտեղ ուսմունքի պաշտպանությունը հաճախ իրականացվում է ոչ միայն դրական բացատրության, այլև հակադիր տեսակետների քննադատական վերլուծության միջոցով։ Աշխատությունն արտացոլում է կրոնական մտքի այն ավանդույթը, որի շրջանակում ճշմարտության ճանաչումը դիտվում է որպես հավատի, բանականության և աստվածաբանական գիտելիքի փոխհամաձայնեցման արդյունք։ Փիլիսոփայական տեսանկյունից այն առնչվում է ճշմարտության և մոլորության տարբերակման, գիտելիքի հավաստիության, համոզմունքների հիմնավորման և գաղափարական հակասությունների քննության խնդիրներին։ Գրական առումով երկասիրությանը բնորոշ է համառոտ, նպատակային և փաստարկված շարադրանքը, հասկացությունների ճշգրտման ձգտումը, ինչպես նաև հակադրության վրա կառուցված տրամաբանական կառուցվածքը։ Հեղինակը դիմում է աստվածաբանական բանավեճին բնորոշ բացատրական ու քննադատական եղանակներին՝ ընթերցողին ուղղորդելով քննարկվող դրույթների իմաստային տարբերությունների և դրանց հետևանքների ընկալմանը։ Ստեղծագործության պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն ժամանակաշրջանի հայ մտավոր և եկեղեցական կյանքի առանձնահատկություններով, երբ հայերեն կրոնագիտական ու դավանաբանական գրականությունը կարևոր դեր էր կատարում քրիստոնեական ինքնության պահպանման, աստվածաբանական գիտելիքի տարածման և գաղափարական բանավեճերի զարգացման գործում։ Այն ներկայացնում է հայ կաթոլիկական աստվածաբանական մտքի այն ուղղությունը, որը մեծ ուշադրություն էր դարձնում դավանաբանական հարցերի համակարգված լուսաբանմանը և քրիստոնեական ուսմունքի պաշտպանությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական գրականության, դավանաբանության, փիլիսոփայական մտքի և եկեղեցական բանավեճերի պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Ընթերցողական արժեքը հատկապես դրսևորվում է քրիստոնեական ճշմարտության ընկալման, դավանաբանական տարբերությունների և կրոնական փաստարկման ավանդույթների ուսումնասիրության հնարավորությամբ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայերեն աստվածաբանական գրականության մեջ ճշմարտության հիմնավորման և հակադիր գաղափարների քննադատության եղանակներին։