Բադալյան, Նորայր Պետիկի

Технология

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի հաստատված (կայունացված) ռեժիմների հաշվարկման ընթացքում առաջացող Y-Z հավասարումների համակարգի լուծմանը դեկոմպոզիցիայի մեթոդի կիրառմամբ։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրական ցանցերի մաթեմատիկական մոդելավորման հիմքերը՝ օգտագործելով հաղորդականությունների (Y-matrix) և դիմադրությունների կամ իմպեդանսների (Z-matrix) մատրիցային ներկայացումները՝ համակարգի հանգույցային պարամետրերի որոշման համար։ Գրքում դիտարկվում են մեծածավալ էներգահամակարգերի հաշվարկման ընթացքում առաջացող բարդությունները, որոնք պայմանավորված են բարձր չափայնությամբ և փոխկապակցված ենթահամակարգերի առկայությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեկոմպոզիցիայի մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջ համակարգը բաժանել ավելի փոքր և հաշվարկային տեսանկյունից արդյունավետ ենթահամակարգերի՝ արագացնելով լուծման գործընթացը և նվազեցնելով հաշվողական ռեսուրսների պահանջը։ Հեղինակը ներկայացնում է ալգորիթմական մոտեցումներ, թվային փորձարկումների արդյունքներ և մեթոդի արդյունավետության գնահատում տարբեր կառուցվածք ունեցող էներգահամակարգերի համար։ Աշխատությունը կարևորում է ժամանակակից հաշվողական մեթոդների դերը էլեկտրաէներգետիկական ցանցերի վերլուծության, կառավարման և օպտիմալ շահագործման խնդիրների լուծման գործում։ Այն օգտակար է էներգետիկ ինժեներների, կիրառական մաթեմատիկոսների և էլեկտրական համակարգերի մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատանքը նվիրված է խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հաստատված ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և գործնական իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ներկայացնել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել էլեկտրաէներգետիկ համակարգի կայուն աշխատանքային վիճակը, հաշվարկել դրա հիմնական պարամետրերը և գնահատել տարբեր տարրերի փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրակայանների, ենթակայանների, հաղորդման գծերի, տրանսֆորմատորների և այլ բաղադրիչների մաթեմատիկական ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց միավորման եղանակները ընդհանուր հաշվարկային մոդելի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստատված ռեժիմի հավասարումների ձևավորմանը, հանգուցային լարումների, հզորությունների, հոսանքների և կորուստների հաշվարկին, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ ցանցի պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության նկարագրությանը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել ոչ գծային հավասարումների համակարգերի լուծման թվային մեթոդները, դրանց ալգորիթմական իրականացման առանձնահատկությունները, հաշվարկների արագության և ճշգրտության բարձրացման հնարավորությունները և մեծ չափի համակարգերի դեպքում հաշվողական բարդության հաղթահարման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական մոդելների ծրագրային իրականացմանը, հաշվարկային գործընթացի ավտոմատացմանը և ստացված արդյունքների ստուգմանը։ Խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի համար նման մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ցանցի ընթացիկ վիճակը, հայտնաբերել գերբեռնված կամ անկայուն հատվածները, որոշել էներգիայի կորուստները և վերլուծել համակարգի աշխատանքի տարբեր սցենարներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև մոդելների կիրառումը էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի նախագծման, շահագործման, ռեժիմների օպտիմալացման և տեխնիկական վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Աշխատանքի արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալի և արդյունավետ կառավարման համար, քանի որ հաստատված ռեժիմների ճշգրիտ հաշվարկը համակարգի աշխատանքի վերլուծության և հետագա տեխնիկական որոշումների ընդունման հիմնական գործիքներից է։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրաէներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, կիրառական մաթեմատիկայի և հաշվողական տեխնիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և ուսանողներին՝ որպես խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման և ռեժիմների հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրման հիմք։