Բալոյան, Մարիաննա Աշոտի

Литература

Այս գրականագիտական աշխատանքը նվիրված է ռուսական կլասիցիզմի գրական ավանդույթների շարունակականության և դրանց հետագա դարաշրջաններում վերափոխված դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ XIX դարից մինչև XX դարի սկիզբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են կլասիցիզմի ձևավորման շրջանում հաստատված գեղագիտական սկզբունքները, ժանրային համակարգը, կերպարների կառուցման եղանակները, լեզվական ու ոճական առանձնահատկությունները շարունակել իրենց ազդեցությունը ռուս գրականության հետագա զարգացման վրա։ Աշխատանքը դիտարկում է գրական գործընթացը ոչ թե որպես միմյանցից ամբողջովին անջատ ուղղությունների հաջորդականություն, այլ որպես փոխկապակցված զարգացում, որի ընթացքում նախորդ շրջանի գաղափարներն ու գեղարվեստական ձևերը կարող են պահպանվել, վերաիմաստավորվել կամ հակադրվել նոր գեղագիտական պահանջներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կլասիցիզմին բնորոշ բանականության, կարգի, պարտքի, բարոյական ընտրության, քաղաքացիական պատասխանատվության և հասարակական իդեալի գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց հետագա գրական վերափոխումներին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննվել տարբեր ժանրերի՝ դրամատուրգիայի, պոեզիայի, երգիծանքի, ներբողի և այլ ձևերի զարգացումը և դրանցում կլասիցիստական ավանդույթի հետքերը։ Կարևոր է նաև գրական լեզվի և ոճի փոփոխության հարցը, քանի որ XIX դարի գրականությունը աստիճանաբար ձևավորում է նոր արտահայտչական հնարավորություններ՝ պահպանելով նախորդ դարաշրջանից ժառանգված որոշ կառուցվածքային և գաղափարական տարրեր։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այն հեղինակներին, որոնց ստեղծագործություններում նկատելի են կլասիցիստական ավանդույթների շարունակությունն ու վերաիմաստավորումը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դասական սկզբունքները փոխազդում ռոմանտիզմի, ռեալիզմի, սիմվոլիզմի և այլ գրական ուղղությունների հետ։ Այս համատեքստում հատկապես հետաքրքիր է հակադրության և ժառանգականության միաժամանակյա առկայությունը․ նոր գրական ուղղությունները հաճախ ձևավորվում են նախորդ գեղագիտական համակարգի դեմ, սակայն նույնիսկ այդ հակադրության պայմաններում շարունակում են օգտագործել կամ վերափոխել դրա առանձին գաղափարներն ու ձևերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ռուս գրականության պատմական զարգացման տրամաբանության մասին՝ ընդգծելով ավանդույթի պահպանման, փոփոխության և ստեղծագործական վերաիմաստավորման գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ռուսական կլասիցիզմի ազդեցությունը չի սահմանափակվել իր պատմական դարաշրջանով, այլ տարբեր ձևերով շարունակվել է XIX դարի և XX դարի սկզբի գրականության մեջ՝ դառնալով հետագա գեղարվեստական որոնումների, ժանրային փոխակերպումների և գրական ավանդույթի զարգացման կարևոր բաղադրիչ։