Бенешевич, Владимир Николаевич, 1874-1938

Бенешевич, Владимир Николаевич, 1874-1938

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Армянский пролог о свв. Борисе и Глебе

Աշխատությունը նվիրված է հայերեն միջնադարյան նախաբանի ուսումնասիրությանը, որը վերաբերում է սուրբ իշխաններ Բորիսին և Գլեբին՝ հին ռուսական քրիստոնեական ավանդության կարևորագույն սրբերին։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այդ սրբերի մասին պատմող հայերեն գրական վկայությունը, դրա ստեղծման կամ փոխանցման պատմական ու գրական միջավայրը, ինչպես նաև հայ և հին ռուսական մշակույթների միջև ձևավորված միջմշակութային կապերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել բնագրի կառուցվածքը, բովանդակությունը, լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, սրբախոսական մոտիվները, կերպարների ներկայացման եղանակները և քրիստոնեական արժեքների արտահայտությունը։ Բորիսի և Գլեբի պաշտամունքը առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում արևելասլավոնական քրիստոնեական մշակույթում, իսկ նրանց նահատակության պատմությունը ձևավորել է սրբախոսական և պատմագրական բազմաթիվ ստեղծագործությունների հիմքը։ Հայերեն նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է այդ ավանդույթը հասել հայկական գրական միջավայր և ինչպիսի լեզվական, գեղարվեստական կամ գաղափարական փոփոխությունների է ենթարկվել փոխանցման ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թարգմանական գործընթացին, աղբյուրագիտական հարցերին և հայերեն բնագրի հնարավոր կապերին այլ լեզուներով պահպանված տարբերակների հետ։ Տեքստաբանական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու տարբեր խմբագրությունների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, վերականգնելու հնարավոր սկզբնաղբյուրները և գնահատելու հայերեն վկայության տեղը տվյալ սրբախոսական ավանդության զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ միջնադարյան գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ օտարալեզու քրիստոնեական նյութի հայերեն փոխանցումը վկայում է միջնադարյան մշակույթների միջև ակտիվ գրական և հոգևոր փոխանակման մասին։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել բանասերներին, միջնադարագետներին, գրականագետներին, հայագետներին, սլավոնագետներին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին և հայ-սլավոնական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական թարգմանական գրականության, սրբախոսական ժանրի, միջնադարյան քրիստոնեական մշակույթի և տարբեր գրական ավանդույթների փոխազդեցության պատմությամբ։

Обновлено. 2026-08-29
Армянский пролог о свв. Борисе и Глебе

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее