Benson, Edward Frederic, 1867-1940

История

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրության և Գերմանական կայսրության քաղաքական, ռազմական և ռազմավարական համագործակցության պատմության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ դաշինքի ձևավորման նախադրյալներին, աշխարհաքաղաքական նպատակներին և միջազգային հարաբերությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Գրքում լուսաբանվում են 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական զարգացումները, մեծ տերությունների միջև հակասությունների խորացումը, ռազմական դաշինքների ձևավորումը և Օսմանյան կայսրության ներգրավումը համաշխարհային պատերազմի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանա-օսմանյան հարաբերությունների զարգացմանը, ռազմական խորհրդատուների գործունեությանը, զինված ուժերի վերակազմակերպմանը, ռազմավարական ծրագրերի մշակմանը և երկու կայսրությունների շահերի փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են Օսմանյան կայսրության ներքաղաքական իրավիճակը, երիտթուրքական իշխանությունների քաղաքականությունը, Գերմանիայի ազդեցության ընդլայնումը Մերձավոր Արևելքում և տարածաշրջանի նկատմամբ եվրոպական տերությունների տնտեսական ու ռազմական հետաքրքրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատերազմի ընթացքում իրականացված ռազմական գործողություններին, Կովկասյան և Մերձավորարևելյան ռազմաճակատների նշանակությանը, ինչպես նաև պատերազմի հետևանքով տարածաշրջանի ժողովուրդների առջև ծառացած քաղաքական, սոցիալական և հումանիտար հիմնախնդիրներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա բնակչության նկատմամբ իրականացված քաղաքականության, ազգային և կրոնական հակասությունների, հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի և Հայոց ցեղասպանության հետ առնչվող հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գերմանական քաղաքական և ռազմական շրջանակների տեղեկացվածության, պատասխանատվության և օսմանյան իշխանությունների գործողությունների նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի պատմական խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին ռազմական դաշինքները, կայսերական հավակնությունները, կրոնական գործոնները և աշխարհաքաղաքական շահերը փոխազդում պատերազմի ընթացքում՝ ազդելով միջազգային քաղաքականության և տարածաշրջանային իրադարձությունների ընթացքի վրա։ Կարևորվում են նաև դիվանագիտական հարաբերությունների, ռազմական համագործակցության, քաղաքական որոշումների և պատերազմի հետևանքների պատմական գնահատման հարցերը։ Գրքի թեմատիկան ընդգրկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմության, գերմանա-օսմանյան հարաբերությունների, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական վերափոխումների և միջազգային պատասխանատվության փոխկապակցված հիմնախնդիրները։ Այն նպաստում է 20-րդ դարի սկզբի միջազգային հարաբերությունների, ռազմական դաշինքների և Օսմանյան կայսրության պատմության առավել խորքային ընկալմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգայնագետների, քաղաքագետների, ռազմական պատմության մասնագետների, ցեղասպանագիտության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համաշխարհային պատմության ու հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։