Բերբերյան, Ասյա Սուրենի

Психология

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է էքզիստենցիալ-հումանիստական մոտեցումների ազդեցությունը անձնային զարգացման վրա հիմնված ուսուցման համակարգի ձևավորման և կիրառման գործընթացներում Հայաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտում՝ ընդգրկելով դրա պատմական զարգացումը, մեթոդաբանական հիմքերը և գործնական իրականացման տեխնոլոգիաները։ Հետազոտության մեջ անձնային զարգացումն ուսուցման համատեքստում դիտարկվում է որպես կրթական գործընթացի կենտրոնական նպատակ, որտեղ ուսանողը հանդես է գալիս ոչ միայն գիտելիքների ստացողի, այլև սեփական իմաստների ստեղծման, ինքնաճանաչման և արժեքային համակարգի ձևավորման ակտիվ սուբյեկտի դերում։ Աշխատությունը վերլուծում է էքզիստենցիալ փիլիսոփայության և հումանիստական հոգեբանության գաղափարական ազդեցությունները կրթական մոդելների վրա՝ ընդգծելով Կ. Ռոջերսի և Վ. Ֆրանկլի մոտեցումների դերը ուսանողի ներքին ազատության, պատասխանատվության և իմաստաստեղծ գործունեության զարգացման գործում։ Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգի պատմական զարգացումը ներկայացվում է որպես փուլային գործընթաց՝ սկսած խորհրդային ավանդական դիդակտիկ մոդելներից մինչև անկախությունից հետո աստիճանաբար ձևավորվող ուսանողակենտրոն կրթական ռազմավարություններ, որոնք նպատակ ունեն բարձրացնել ուսուցման անհատականացված բնույթը և զարգացնել քննադատական մտածողությունը։ Մեթոդաբանական հատվածում քննարկվում են ուսանողակենտրոն, համագործակցային և ռեֆլեքսիվ ուսուցման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ինտեգրումը կրթական ծրագրերի կառուցվածքում՝ ապահովելով ոչ միայն գիտելիքների փոխանցում, այլև անձի ամբողջական զարգացում։ Տեխնոլոգիական իրականացման մասում դիտարկվում են ինտերակտիվ ուսուցման մեթոդները, նախագծային ուսուցումը, թվային կրթական միջավայրերի կիրառումը և մենթորական համակարգերը, որոնք նպաստում են ուսանողի ինքնուրույնության և ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ էքզիստենցիալ-հումանիստական կրթական մոտեցումները Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգում կարող են ծառայել որպես կարևոր հիմք կրթության որակի բարձրացման և անձի համակողմանի զարգացման ապահովման համար՝ հատկապես ժամանակակից գլոբալ կրթական մարտահրավերների պայմաններում։