Давтян, Щорс Багратович

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Ամո Սաղիանի պոեզիայում մարդու և բնության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով բնաշխարհի գեղարվեստական ընկալման, մարդկային ապրումների և բնության կերպավորման հիմնական առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է բնությունը ոչ միայն որպես բանաստեղծական միջավայր կամ նկարագրության առարկա, այլև որպես ստեղծագործությունների գաղափարական և հուզական կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով արտահայտվում են մարդու ներաշխարհը, հիշողությունները, հայրենիքի նկատմամբ սերը, կյանքի և ժամանակի մասին մտորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով բանաստեղծը բնության երևույթներին, տարվա եղանակներին, լեռներին, դաշտերին, ծառերին, ծաղիկներին, ջրին և հայրենի բնաշխարհի այլ տարրերին հաղորդում է մարդկային հատկանիշներ ու հուզական նշանակություն։ Բնության պատկերները հաճախ հանդես են գալիս որպես մարդու հոգեվիճակի արտահայտման միջոց՝ ստեղծելով զուգահեռներ արտաքին աշխարհի փոփոխությունների և ներքին ապրումների միջև։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է նաև մարդու և բնության միասնության գաղափարը, որի շրջանակում մարդը ներկայացվում է որպես բնության անբաժանելի մաս և միաժամանակ՝ նրա գեղեցկությունը ճանաչող ու վերարժևորող էակ։ Քննարկվում են հայրենի բնաշխարհի պատկերների միջոցով ազգային ինքնության, հայրենի հողի, հիշողության և մշակութային պատկանելիության արտահայտման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են բանաստեղծական պատկերները, խորհրդանիշները, փոխաբերությունները, բնապատկերային նկարագրությունները և լեզվաոճական միջոցները, որոնց օգնությամբ ձևավորվում է մարդու և բնության ներդաշնակ կամ երբեմն հակասական հարաբերության գեղարվեստական պատկերը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ բնությունը տվյալ պոեզիայում ունի ոչ միայն գեղագիտական, այլև փիլիսոփայական և բարոյական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով խորհելու մարդու կյանքի, ժամանակի անցողիկության, հիշողության, սիրո և գոյության արժեքների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Ամո Սաղիանի ստեղծագործության, հայ պոեզիայի բնապատկերային մտածողության և մարդ-բնություն հարաբերության գրական արտացոլման ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և գրականագետների համար։