Եբրեան, Ռիջինալդ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Պաղեստինի աշխարհագրական տարածքի, պատմական անցյալի, բնական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ներկայացմանը։ Այն անդրադառնում է Մերձավոր Արևելքի այս պատմական երկրամասին՝ որպես հին քաղաքակրթությունների, կրոնական ավանդույթների և համաշխարհային պատմության կարևոր իրադարձությունների ձևավորման նշանակալի կենտրոնի։ Բովանդակային առումով աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է Պաղեստինի աշխարհագրական դիրքի, տարածքային առանձնահատկությունների, բնակավայրերի, բնական միջավայրի և պատմականորեն ձևավորված հասարակական կյանքի ուսումնասիրությունը։ Պաղեստինը ներկայացվում է նաև իր բացառիկ կրոնական նշանակության համատեքստում՝ որպես հուդայականության, քրիստոնեության և իսլամի պատմության հետ սերտորեն կապված տարածք, որի քաղաքներն ու սրբավայրերը դարեր շարունակ կարևոր տեղ են զբաղեցրել տարբեր ժողովուրդների հոգևոր կյանքում։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում տարածաշրջանի պատմական բնակավայրերը, Երուսաղեմի նշանակությունը, կրոնական ուխտագնացությունների ավանդույթները և այն աշխարհագրական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել են աստվածաշնչյան պատմությունների և հին արևելյան քաղաքակրթությունների հետ առնչվող բազմաթիվ ավանդույթներ։ Աշխատության թեմատիկ նշանակությունը պայմանավորված է նաև Պաղեստինի՝ որպես պատմական ճանապարհների, մշակութային փոխազդեցությունների և տարբեր ժողովուրդների շփումների տարածքի առանձնահատուկ դերով։ Տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները, բնակչության զբաղմունքը, բնակավայրերի զարգացումը և կրոնական կենտրոնների ձևավորումը կարևոր նախադրյալներ են եղել նրա պատմական ընթացքի և մշակութային ինքնության կերտման համար։ Նման թեմայով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի նաև 19-րդ դարի աշխարհագրական և պատմական գիտելիքի տարածման համատեքստում, երբ տարբեր երկրների ու ժողովուրդների մասին տեղեկությունների հավաքումը, համակարգումը և հրատարակումը նպաստում էին աշխարհագրական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Այն արտացոլում է Պաղեստինի նկատմամբ հայ ընթերցող հասարակության հետաքրքրությունը՝ հատկապես հաշվի առնելով տարածաշրջանի սերտ կապը քրիստոնեական պատմության, աստվածաշնչյան աշխարհագրության և Սուրբ երկրի մասին պատկերացումների հետ։ Գրքի մշակութային արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն Պաղեստինը ներկայացնում է ոչ միայն որպես որոշակի աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մարդկության կրոնական հիշողության, պատմական ժառանգության և քաղաքակրթական փոխհարաբերությունների կարևոր կենտրոն։ Այն կարող է հետաքրքրել աշխարհագրության, պատմության, աստվածաշնչյան աշխարհագրության, Մերձավոր Արևելքի պատմության և կրոնների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ընդլայնել իրենց պատկերացումները Պաղեստինի պատմական ու մշակութային դերի մասին։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև հայերեն աշխարհագրական և ճանաչողական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես տարբեր երկրների ու պատմական տարածքների մասին գիտելիքը հայալեզու ընթերցողին փոխանցելու ավանդույթի արտահայտություն։