Елканидзе, Марат Маратович

Елканидзе, Марат Маратович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

«Մահավամսան՝ որպես հին Շրի Լանկայի բուդդայական գաղափարախոսության հուշարձան (աղբյուրագիտական տեսանկյուններ)»

Աշխատությունը նվիրված է «Մահավամսա» պատմական տարեգրության՝ որպես հին Շրի Լանկայի բուդդայական գաղափարախոսության կարևորագույն գրավոր հուշարձանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրա աղբյուրագիտական նշանակությանը, պատմական տեղեկատվության բնույթին և գաղափարախոսական բովանդակությանը։ «Մահավամսան» Շրի Լանկայի պատմամշակութային ժառանգության առանցքային ստեղծագործություններից է, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել կղզու պատմական անցյալի ընկալումը, բուդդայականության տարածման ու հաստատման գործընթացները, կրոնական հաստատությունների ձևավորումը և դրանց դերը հասարակական ու քաղաքական կյանքի կազմակերպման գործում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է տարեգրության նշանակությունը ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկություններ պահպանած գրավոր աղբյուրի, այլև որպես գաղափարախոսական ստեղծագործության, որն արտահայտում է բուդդայական աշխարհայացքը, կրոնական արժեքները և պատմության մեկնաբանման առանձնահատուկ սկզբունքները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ հին Շրի Լանկայի պատմական հիշողությունը ձևավորվել և փոխանցվել է բուդդայական կրոնական միջավայրում, ինչի հետևանքով պատմական իրադարձությունների ներկայացումը հաճախ միահյուսվում է կրոնական պատկերացումներին, բարոյական գնահատականներին և վարդապետական նպատակադրումներին։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ պատմական երկի տեղեկատվական արժեքին, դրա կազմավորման ու փոխանցման առանձնահատկություններին, պատմական փաստերի և կրոնական մեկնաբանությունների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև պատմական նյութի քննադատական օգտագործման անհրաժեշտությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բուդդայական միաբանությունների, հոգևոր առաջնորդների, թագավորական իշխանության և կրոնական ավանդույթի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ հարաբերություններն էական դեր են ունեցել Շրի Լանկայի պետականության, հասարակական կառուցվածքի և մշակութային ինքնության ձևավորման գործում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև հին Հարավային Ասիայի պատմության ու կրոնական մտքի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմագրական ավանդույթները ծառայել կրոնական արժեքների պահպանման, տարածման և սերունդներին փոխանցման նպատակներին։ Այն արժեքավոր նյութ է արևելագիտությամբ, բուդդայականության պատմությամբ, հին Շրի Լանկայի քաղաքական ու մշակութային պատմությամբ և պատմական աղբյուրների քննությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով կրոնական գաղափարախոսության ազդեցության, պատմական հիշողության ձևավորման և գրավոր ժառանգության գիտական գնահատման ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Обновлено. 2026-11-20
«Մահավամսան՝ որպես հին Շրի Լանկայի բուդդայական գաղափարախոսության հուշարձան (աղբյուրագիտական տեսանկյուններ)»

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее