Գարագաշյանց, Մատաթիա

Педагогика

Աշխատությունը կրթական և գիտաճանաչողական բնույթի ընդարձակ ուսումնասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ներկայացնել գրագիտության տարբեր ճյուղերի բնույթը, ձևավորման պատմությունը, նշանակությունը և մարդու մտավոր ու հասարակական կյանքում ունեցած օգտակարությունը։ Գիրքը գիտելիքը դիտարկում է որպես անհատի զարգացման, մտածողության կատարելագործման և հասարակության առաջընթացի կարևորագույն պայման՝ ընդգծելով ուսման անհրաժեշտությունը ոչ միայն գործնական հմտություններ ձեռք բերելու, այլև աշխարհը ճանաչելու, երևույթները հասկանալու և սեփական դատողություններն ինքնուրույն ձևավորելու համար։ Յուրաքանչյուր գիտական կամ ուսումնական բնագավառի մասին խոսելիս ուշադրություն է դարձվում դրա բովանդակային առանձնահատկություններին, առաջացման ու զարգացման ընթացքին, ուսումնասիրության առարկային և մարդու կյանքում ունեցած կիրառական ու մտավոր արժեքին։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին գիտելիքի տարբեր ոլորտները դիտարկել ոչ թե որպես իրարից անջատ տեղեկությունների ամբողջություն, այլ որպես փոխկապակցված համակարգ, որի յուրաքանչյուր բաղադրիչ նպաստում է ընդհանուր կրթվածության ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր գաղափարներից է ուսման և գրագիտության բազմակողմանի նշանակության բացահայտումը․ գիտելիքը ներկայացվում է որպես անհատի բարոյական, մտավոր և հասարակական հասունացման միջոց, իսկ կրթությունը՝ որպես մշակութային ժառանգության պահպանման ու փոխանցման հիմք։ Պատմական դիտարկումների ընդգրկումը նպաստում է գիտությունների և ուսումնական առարկաների զարգացման ընթացքը հասկանալուն, դրանց ձևավորման պայմաններն ու մարդկության կուտակած փորձի նշանակությունը գնահատելուն։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես ընդհանուր կրթական ուղեցույց՝ խթանելով ընթերցանության, հետազոտական հետաքրքրության, տրամաբանական մտածողության և գիտելիքի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի զարգացումը։ Այն նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայ լուսավորական մտքի այն ուղղությունը, որը կարևորում էր գիտությունների տարածումը, կրթական համակարգի կատարելագործումը և ազգային մտավոր կյանքի զարգացումը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ մանկավարժական մտքի, գիտելիքի հանրամատչելի ներկայացման, կրթական գաղափարների պատմության և Մխիթարյանների գիտակրթական գործունեության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ հետաքրքրություն ներկայացնելով գիտության պատմությամբ ու համակողմանի կրթության նշանակությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։