Геловани, Нани Арчиловна

Геловани, Нани Арчиловна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների պատմությունից Օմայյանների դարաշրջանում (661–750 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է վաղ միջնադարի երկու խոշորագույն քաղաքական և քաղաքակրթական ուժերի՝ Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդական կայսրության միջև ձևավորված հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ Օմայյանների հարստության կառավարման ժամանակաշրջանում։ Այս ժամանակահատվածը Մերձավոր Արևելքի, Միջերկրական ավազանի և Առաջավոր Ասիայի քաղաքական պատմության կարևորագույն փուլերից է, երբ արաբական նվաճումների արդյունքում ձևավորված խալիֆայությունը վերածվեց հզոր աշխարհակալ պետության և դարձավ Բյուզանդիայի գլխավոր քաղաքական ու ռազմական հակառակորդներից մեկը։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու պետությունների միջև ծավալված քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերություններն են, որոնք էական ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանի ուժերի հարաբերակցության, սահմանների ձևավորման և միջպետական կապերի զարգացման վրա։ Օմայյանների իշխանության հաստատումից հետո Արաբական խալիֆայությունը շարունակեց իր տարածքային ընդարձակումը՝ բախվելով Բյուզանդական կայսրության ռազմական դիմադրությանը և միաժամանակ ձևավորելով փոխհարաբերությունների տարբեր ձևեր նրա հետ։ Այս հարաբերությունները բնորոշվում էին ոչ միայն ռազմական հակամարտություններով, արշավանքներով և սահմանային բախումներով, այլև քաղաքական բանակցություններով, ժամանակավոր զինադադարներով, դիվանագիտական շփումներով և փոխադարձ ազդեցություններով։ Հատուկ նշանակություն ունի երկու պետությունների սահմանային տարածքների ուսումնասիրությունը, քանի որ հենց այդ շրջաններում էին առավել ցայտուն դրսևորվում նրանց քաղաքական և ռազմական շահերի բախումները։ Արաբա-բյուզանդական հարաբերությունների պատմությունը կարևոր է նաև Հայաստանի և հարակից երկրների պատմության տեսանկյունից, քանի որ հայկական տարածքները գտնվում էին երկու տերությունների քաղաքական ու ռազմավարական հետաքրքրությունների հատման գոտում և հաճախ դառնում էին նրանց հակամարտությունների, դիվանագիտական պայմանավորվածությունների ու տարածքային քաղաքականության անմիջական ազդեցության կրողը։ Հետևաբար, այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի քաղաքական դրության, տարածաշրջանային զարգացումների և արաբական ու բյուզանդական իշխանությունների միջև ձևավորված հարաբերությունների ազդեցության մասին։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ոչ միայն երկու կայսրությունների միջև տեղի ունեցած իրադարձություններին, այլև դրանց հիմքում ընկած քաղաքական նպատակներին, ռազմավարական հաշվարկներին և պատմական գործընթացներին։ Թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու վաղ միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, աշխարհաքաղաքական մրցակցության դրսևորումները և տարբեր կրոնական ու մշակութային միջավայրեր ներկայացնող պետությունների փոխազդեցությունը։ Գրականագիտական և պատմագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է արաբա-բյուզանդական հարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների խորացման, Օմայյանների ժամանակաշրջանի քաղաքական պատմության ընկալման և միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում միջնադարյան պատմությամբ, արաբագիտությամբ, բյուզանդագիտությամբ, հայագիտությամբ և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումների և երկու խոշոր քաղաքակրթական կենտրոնների փոխհարաբերությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների պատմությունից Օմայյանների դարաշրջանում (661–750 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее