Книги автора (1)
История
Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների պատմությունից Օմայյանների դարաշրջանում (661–750 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է վաղ միջնադարի երկու խոշորագույն քաղաքական և քաղաքակրթական ուժերի՝ Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդական կայսրության միջև ձևավորված հարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ Օմայյանների հարստության կառավարման ժամանակաշրջանում։ Այս ժամանակահատվածը Մերձավոր Արևելքի, Միջերկրական ավազանի և Առաջավոր Ասիայի քաղաքական պատմության կարևորագույն փուլերից է, երբ արաբական նվաճումների արդյունքում ձևավորված խալիֆայությունը վերածվեց հզոր աշխարհակալ պետության և դարձավ Բյուզանդիայի գլխավոր քաղաքական ու ռազմական հակառակորդներից մեկը։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու պետությունների միջև ծավալված քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերություններն են, որոնք էական ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանի ուժերի հարաբերակցության, սահմանների ձևավորման և միջպետական կապերի զարգացման վրա։ Օմայյանների իշխանության հաստատումից հետո Արաբական խալիֆայությունը շարունակեց իր տարածքային ընդարձակումը՝ բախվելով Բյուզանդական կայսրության ռազմական դիմադրությանը և միաժամանակ ձևավորելով փոխհարաբերությունների տարբեր ձևեր նրա հետ։ Այս հարաբերությունները բնորոշվում էին ոչ միայն ռազմական հակամարտություններով, արշավանքներով և սահմանային բախումներով, այլև քաղաքական բանակցություններով, ժամանակավոր զինադադարներով, դիվանագիտական շփումներով և փոխադարձ ազդեցություններով։ Հատուկ նշանակություն ունի երկու պետությունների սահմանային տարածքների ուսումնասիրությունը, քանի որ հենց այդ շրջաններում էին առավել ցայտուն դրսևորվում նրանց քաղաքական և ռազմական շահերի բախումները։ Արաբա-բյուզանդական հարաբերությունների պատմությունը կարևոր է նաև Հայաստանի և հարակից երկրների պատմության տեսանկյունից, քանի որ հայկական տարածքները գտնվում էին երկու տերությունների քաղաքական ու ռազմավարական հետաքրքրությունների հատման գոտում և հաճախ դառնում էին նրանց հակամարտությունների, դիվանագիտական պայմանավորվածությունների ու տարածքային քաղաքականության անմիջական ազդեցության կրողը։ Հետևաբար, այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի քաղաքական դրության, տարածաշրջանային զարգացումների և արաբական ու բյուզանդական իշխանությունների միջև ձևավորված հարաբերությունների ազդեցության մասին։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ոչ միայն երկու կայսրությունների միջև տեղի ունեցած իրադարձություններին, այլև դրանց հիմքում ընկած քաղաքական նպատակներին, ռազմավարական հաշվարկներին և պատմական գործընթացներին։ Թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու վաղ միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, աշխարհաքաղաքական մրցակցության դրսևորումները և տարբեր կրոնական ու մշակութային միջավայրեր ներկայացնող պետությունների փոխազդեցությունը։ Գրականագիտական և պատմագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է արաբա-բյուզանդական հարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների խորացման, Օմայյանների ժամանակաշրջանի քաղաքական պատմության ընկալման և միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի պատմական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում միջնադարյան պատմությամբ, արաբագիտությամբ, բյուզանդագիտությամբ, հայագիտությամբ և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումների և երկու խոշոր քաղաքակրթական կենտրոնների փոխհարաբերությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։
Обновлено. 2026-11-20
Бесплатно
Бесплатно