Ղազախեցյան, Վլադիմիր Նահապետի

История

Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի հասարակական, տնտեսական և քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությանը 1929 թվականի խորքային վերափոխումների համատեքստում։ Քննության կենտրոնում խորհրդային տնտեսական և սոցիալական քաղաքականության փոփոխություններն են, որոնք կապված էին արագացված արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, տնտեսության կենտրոնացված կառավարման ընդլայնման և հասարակական հարաբերությունների վերակազմավորման հետ։ Ուսումնասիրվում է հանրապետության տնտեսության վիճակը, արդյունաբերական արտադրության զարգացման ուղղությունները, նոր արտադրական կարողությունների ստեղծման քաղաքականությունը, կապիտալ ներդրումների նշանակությունը և աշխատուժի կառուցվածքում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գյուղատնտեսությանը, որտեղ պետական քաղաքականության փոփոխությունը էական ազդեցություն էր ունենում գյուղացիական տնտեսությունների կազմակերպման ձևերի, հողօգտագործման, արտադրության կառավարման և գյուղական հասարակության սոցիալական հարաբերությունների վրա։ Դիտարկվում են կոլեկտիվ տնտեսությունների ձևավորման սկզբնական գործընթացները, դրանց նկատմամբ գյուղացիության տարբեր խմբերի վերաբերմունքը և գյուղի ավանդական տնտեսական կառուցվածքի վերափոխման հետ կապված հակասությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառավարման և կուսակցական մարմինների դերակատարության ուսումնասիրությունը՝ տնտեսական ծրագրերի իրականացման, արտադրական ռեսուրսների կենտրոնացման և հասարակական կյանքի վերահսկման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աշխատավորության սոցիալական վիճակին, քաղաքային բնակչության աճին, աշխատանքային հարաբերությունների փոփոխությանը և նոր տնտեսական քաղաքականությունից կենտրոնացված պլանային համակարգին անցնելու հետևանքներին։ Մշակութային և կրթական գործընթացները դիտարկվում են սոցիալական վերափոխումների ընդհանուր միջավայրում՝ ուշադրություն դարձնելով գրագիտության տարածմանը, մասնագիտական կադրերի պատրաստմանը և նոր հասարակական արժեքների հաստատմանն ուղղված քաղաքականությանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այդ փոփոխությունների հակասական կողմերը՝ վարչական մեթոդների ուժեղացումը, տնտեսական և սոցիալական ճնշումները և հասարակության տարբեր խմբերի առջև առաջացած դժվարությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս 1929 թվականը դիտարկել որպես Խորհրդային Հայաստանի պատմության կարևոր անցումային փուլ՝ բացահայտելով տնտեսական կառուցվածքի, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների վերափոխումների փոխկապակցված բնույթը։