Գիբներեան, Յովհաննէս

Религия

Գիրքը երեխաների կրոնական կրթության և քրիստոնեական դաստիարակության համար նախատեսված աստվածաշնչյան պատմությունների ժողովածու է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանների բովանդակությունից ընտրված հարյուր չորս պատմություն։ Աշխատության հիմնական նպատակն է մատչելի, հաջորդական և ուսուցողական պատմությունների միջոցով մանուկներին ծանոթացնել Աստվածաշնչի կարևորագույն իրադարձություններին, աստվածային հայտնություններին, հավատքի օրինակներին և քրիստոնեական բարոյականության հիմնարար սկզբունքներին։ Ժողովածուի կառուցվածքը հիմնված է աստվածաշնչյան երկու հիմնական մասերի՝ Հին և Նոր Կտակարանների վրա՝ ընթերցողին ներկայացնելով մարդկության արարչագործության, նախահայրերի կյանքի, աստվածային պատվիրանների, Իսրայելի ժողովրդի պատմության և քրիստոնեության սկզբնավորման հետ կապված իրադարձությունները։ Հին Կտակարանի պատմությունների միջոցով երեխաները հաղորդակից են դառնում աշխարհի արարչագործության, Ադամի և Եվայի, Նոյի, Աբրահամի, Իսահակի, Հակոբի, Հովսեփի, Մովսեսի և այլ աստվածաշնչյան անձանց պատմություններին։ Այս դրվագները ներկայացնում են հավատարմության, հնազանդության, համբերության, քաջության, արդարության և աստվածային նախախնամության գաղափարները՝ բացահայտելով Աստծո և մարդու հարաբերության կարևոր կողմերը։ Նոր Կտակարանի պատմությունները կենտրոնանում են Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, ծննդյան, քարոզչության, հրաշքների, առակների, չարչարանքների, խաչելության և հարության, ինչպես նաև առաքյալների գործունեության ու քրիստոնեական համայնքի ձևավորման վրա։ Դրանց միջոցով երեխաներին ներկայացվում են Քրիստոսի ուսմունքի հիմնական արժեքները՝ սերը, գթասրտությունը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, ճշմարտությունը, հավատը և մերձավորին օգնելու պարտականությունը։ Աստվածաշնչյան պատմությունների դաստիարակչական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանք կրոնական ճշմարտությունները ներկայացնում են ոչ միայն վերացական գաղափարների, այլև հիշարժան իրադարձությունների և օրինակելի կերպարների միջոցով։ Յուրաքանչյուր պատմություն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու մարդկային տարբեր վարքագծերի, բարոյական ընտրությունների և դրանց հետևանքների հետ՝ աստիճանաբար ձևավորելով բարու ու չարի տարբերակման կարողությունը։ Հավատի ամրությունը, Աստծո հանդեպ վստահությունը, ծնողների ու մեծերի նկատմամբ հարգանքը, ճշմարտախոսությունը, ազնվությունը, աշխատասիրությունը և կարեկցանքը ներկայացվում են որպես քրիստոնեական կյանքի կարևոր սկզբունքներ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի գրքի մանկավարժական ուղղվածությունը։ Պատմությունների ընտրությունն ու ժողովածուի ընդհանուր կառուցվածքը ենթադրում են, որ աստվածաշնչյան նյութը մատուցվում է երեխաների ընկալմանն ու տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան՝ նպաստելով ինչպես կրոնական գիտելիքների ձեռքբերմանը, այնպես էլ ընթերցանության հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես ընտանեկան ընթերցանության, դպրոցական ուսուցման և եկեղեցական դաստիարակության միջոց՝ ապահովելով աստվածաշնչյան ավանդության փոխանցումը սերնդեսերունդ։ Գրական առումով այն պատկանում է կրոնական պատմողական և բարոյախոսական գրականության ավանդույթին, որտեղ պատմական ու սրբազան իրադարձությունները ներկայացվում են ուսուցողական նպատակով։ Հին և Նոր Կտակարանների պատմությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս երեխաներին ընկալելու աստվածաշնչյան պատմությունը որպես ամբողջական հոգևոր ընթացք՝ արարչագործությունից մինչև Քրիստոսի փրկագործությունը և քրիստոնեական ուսմունքի տարածումը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայ մանկական և կրոնական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Էջմիածնում՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվան տպարանում, նման ժողովածուի հրատարակությունը վկայում է Հայոց եկեղեցու և հայ տպագրական միջավայրի ուշադրության մասին մանկական կրոնական կրթության, աստվածաշնչյան գիտելիքների տարածման և ազգային հոգևոր ավանդույթների պահպանման նկատմամբ։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի կրթական մտածողությունը, որի համաձայն՝ երեխայի դաստիարակության հիմքում պետք է դրվեն քրիստոնեական հավատքը, բարոյական արժեքները և ազգային եկեղեցական ժառանգության ճանաչողությունը։ Գիրքը նշանակալի է որպես հայերեն մանկական աստվածաշնչյան գրականության պատմական օրինակ և կարևոր նյութ՝ հայ մանկավարժության, կրոնական կրթության, աստվածաշնչյան գրականության ու հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հոգևորականներին, աստվածաբաններին, հայագետներին, ծնողներին և երեխաների հոգևոր ու բարոյական դաստիարակությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։