Գյուլամբարյան, Նոնա Վահանի

Психология

Աշխատությունը նվիրված է կառավարման գործընթացներում դեստրուկտիվ մոտիվացիայի ձևավորման և դրսևորման սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հասարակական և կազմակերպական արժեհամակարգերի փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում այն մոտիվացիոն գործոններն են, որոնք կառավարչական գործունեության ընթացքում կարող են նպաստել ոչ արդյունավետ վարքագծի, միջանձնային լարվածության, կազմակերպական նպատակների և անհատական շահերի հակասության, պատասխանատվության նվազման կամ կառավարման հարաբերությունների խաթարման առաջացմանը։ Դեստրուկտիվ մոտիվացիան դիտարկվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են ազդեցություն ունենալ ինչպես անձնային առանձնահատկությունները, այնպես էլ կազմակերպության կառուցվածքը, կառավարման ոճը, սոցիալական միջավայրը և գերակշռող արժեքային կողմնորոշումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արժեհամակարգի վերափոխման պայմաններում մասնագիտական, սոցիալական և անձնական արժեքների հարաբերակցության փոփոխությանը և դրա հնարավոր ազդեցությանը աշխատակիցների ու ղեկավարների վարքագծային շարժառիթների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել իշխանության, մասնագիտական հաջողության, նյութական շահագրգռվածության, ինքնաիրացման, պատասխանատվության, համագործակցության և կազմակերպական հավատարմության հետ կապված արժեքային կողմնորոշումները։ Կարևոր ուղղություն է կառուցողական և դեստրուկտիվ մոտիվացիոն միտումների տարբերակումը՝ պարզելու, թե ինչ պայմաններում անձի շարժառիթները նպաստում են կազմակերպության արդյունավետ գործունեությանը, իսկ ինչ իրավիճակներում կարող են հակասել ընդհանուր նպատակներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև կառավարման տարբեր մակարդակներում առաջացող դերային հակասություններին, աշխատակիցների միջև վստահության և համագործակցության խնդիրներին, կազմակերպական մշակույթի ազդեցությանը և սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում կառավարչական վարքի վերափոխմանը։ Հոգեբանական և սոցիոլոգիական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու անհատական արժեքների և կազմակերպական նորմերի փոխազդեցությունը՝ դեստրուկտիվ վարքային միտումները դիտարկելով ավելի լայն սոցիալական միջավայրի շրջանակում։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կարող է կապված լինել կազմակերպություններում մոտիվացիոն համակարգերի կատարելագործման, առողջ կազմակերպական մշակույթի ձևավորման, կառավարման հարաբերություններում հակասությունների նվազեցման և աշխատակիցների կառուցողական ներգրավվածության խթանման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կառավարման հոգեբանության, կազմակերպական վարքի, մոտիվացիայի տեսությունների և արժեքների սոցիալական հոգեբանության մոտեցումները՝ բացահայտելով կառավարչական գործունեության մոտիվացիոն հիմքերի փոփոխությունները հասարակական արժեհամակարգերի վերափոխման պայմաններում։