Իսաբեկյան, Մհեր Արամի

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայ կերպարվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական ժառանգության արվեստաբանական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա գեղանկարչության ժանրային բազմազանության, պատկերային մտածողության, կոմպոզիցիոն սկզբունքների և ձևաոճական լեզվի առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում նկարչի ստեղծագործությունները դիտարկվում են հայկական կերպարվեստի զարգացման ընդհանուր համատեքստում՝ բացահայտելով ավանդույթի և անհատական ստեղծագործական մտածողության փոխհարաբերությունները։ Քննվում են պատմական, դիմանկարային, թեմատիկ-կենցաղային, բնանկարային և այլ բնույթի ստեղծագործություններ՝ ուշադրություն դարձնելով յուրաքանչյուր ժանրում կիրառված արտահայտչամիջոցներին և գեղարվեստական խնդիրների լուծման եղանակներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում կոմպոզիցիայի կառուցվածքին, կերպարների փոխհարաբերությանը, շարժման և տարածության կազմակերպմանը, գծի, գույնի, լուսաստվերի և ծավալի կիրառմանը։ Վերլուծվում է մարդկային կերպարի մեկնաբանությունը՝ որպես նկարչի ստեղծագործական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, ինչպես նաև կերպարների հոգեբանական և հուզական բնութագրերի արտահայտման գեղանկարչական միջոցները։ Ուշադրություն է դարձվում պատմական թեմաների գեղարվեստական վերաիմաստավորմանը, ազգային մշակութային հիշողության դրսևորումներին և այն պատկերային լուծումներին, որոնց միջոցով պատմական նյութը վերածվում է ինքնուրույն գեղարվեստական իրականության։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ստեղծագործական տարբեր փուլերի համադրություն՝ բացահայտելով գեղանկարչական լեզվի փոփոխությունները, թեմատիկ նախասիրությունների զարգացումը և ձևային որոնումների շարունակականությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գունային համակարգի ուսումնասիրությունը՝ գույնը դիտարկելով ոչ միայն առարկայական միջավայրի վերարտադրման, այլև տրամադրության, դրամատիզմի և ստեղծագործության ընդհանուր հուզական կառուցվածքի ձևավորման միջոց։ Քննվում են նաև նկարչի անհատական ոճի ձևավորման վրա ազգային գեղարվեստական ավանդույթների, ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի և կերպարվեստի տարբեր ուղղությունների հնարավոր ազդեցությունները։ Ժանրային և ձևաոճական վերլուծության համադրումը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել ստեղծագործական ժառանգության ներքին զարգացման, գեղարվեստական մտածողության և արտահայտչական համակարգի մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է նկարչի արվեստը որպես հայկական գեղանկարչության պատմության նշանակալի երևույթ՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործական անհատականությունը, ժանրային հետաքրքրությունների շրջանակը և գեղարվեստական լեզվի առանձնահատկությունները։