Կարապետյան, Մարիամ Մանվելի

Կարապետյան, Մարիամ Մանվելի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Журналистика

Հայաստան-Եվրոպա քաղաքակրթական առնչությունները 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում

Աշխատանքը նվիրված է 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում Հայաստանի և Եվրոպայի միջև քաղաքակրթական առնչությունների ներկայացման և մեկնաբանման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես հասարակական կարծիքի, ազգային ինքնընկալման և արտաքին աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններից է այն հարցի բացահայտումը, թե անկախության առաջին տարիներին հայաստանյան մամուլը ինչպես էր ներկայացնում Եվրոպան, եվրոպական արժեքները, քաղաքական ու մշակութային ավանդույթները և դրանց հնարավոր կապը Հայաստանի պատմական ու ժամանակակից զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքակրթական ընդհանրությունների և տարբերությունների ընկալմանը, Եվրոպայի հետ Հայաստանի պատմական կապերի մեկնաբանմանը, քրիստոնեական և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումներին, ինչպես նաև եվրոպական քաղաքական, հասարակական և մշակութային փորձի նկատմամբ ձևավորվող վերաբերմունքին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տվյալ ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլի հրապարակումների բովանդակային, թեմատիկ և գաղափարական վերլուծություն՝ բացահայտելով այն հիմնական հասկացությունները, գնահատականներն ու մոտեցումները, որոնց միջոցով ներկայացվում էր Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների քաղաքակրթական բաղադրիչը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայաստանի անկախացման, քաղաքական համակարգի փոփոխության, հասարակական վերափոխումների և Եվրոպայի հետ նոր հարաբերությունների ձևավորման համատեքստին։ Մամուլի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե անկախության առաջին տարիներին հայկական հասարակության մեջ ինչպես էին ընկալվում եվրոպականացման, եվրոպական արժեքների յուրացման և Հայաստանի եվրոպական քաղաքակրթական տարածքում դիրքավորման հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հանգամանքին, թե ինչպիսի դեր էր վերագրվում պատմական հիշողությանը, մշակութային ժառանգությանը և ազգային ինքնությանը Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների մեկնաբանության ընթացքում։ Աշխատանքը արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի և մամուլի պատմության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ 1990-ականների սկզբի պարբերականները արտացոլում են անկախության ձևավորման տարիների քաղաքական ու գաղափարական փոփոխությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, լրագրության և մամուլի պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Обновлено. 2026-09-13
Հայաստան-Եվրոպա քաղաքակրթական առնչությունները 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book5 Подробнее