Խաչատրյան, Լավրենտ Արտավազդի

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ցածրամոլեկուլային ածխաջրածինների և էթիլենի օքսիդացման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համեմատելով ջերմային պայմաններում և տարբեր տեսակի էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցությամբ ընթացող ռեակցիաները։ Հետազոտության կենտրոնում ածխաջրածինների կառուցվածքի, մոլեկուլային կապերի և էներգետիկ վիճակների ազդեցությունն է օքսիդացման ընթացքի, ռեակցիոն ակտիվության և փոխակերպման ընդհանուր մեխանիզմների վրա։ Քննվում են մեթանի, էթանի, պրոպանի, բութանի և էթիլենի նման պարզ ածխաջրածինների վարքի տարբերությունները՝ պայմանավորված դրանց մոլեկուլային կառուցվածքով և քիմիական կապերի առանձնահատկություններով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորական ջերմային ակտիվացման և ինֆրակարմիր կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ազդեցությունների համեմատությանը։ Ճառագայթային ներգործությունը դիտարկվում է մոլեկուլների էներգետիկ վիճակների փոփոխության և ռեակցիոն ուղիների վրա հնարավոր ազդեցության տեսանկյունից՝ առանց գործընթացը սահմանափակելու միայն ջերմաստիճանային գործոնով։ Ուսումնասիրվում են օքսիդացման կինետիկական օրինաչափությունները, սկզբնական նյութերի կառուցվածքի և ռեակցիոն ունակության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գործընթացում առաջացող միջանկյալ ակտիվ մասնիկների ընդհանուր դերը։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե տարբեր էներգետիկ ներգործությունների պայմաններում ինչպես կարող են փոխվել ռեակցիայի ընթացքը և վերջնական փոխակերպումների հարաբերակցությունը։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է նաև հագեցած ածխաջրածինների և չհագեցած էթիլենի վարքի համադրումը, քանի որ դրանց կառուցվածքային տարբերությունները պայմանավորում են օքսիդացման նկատմամբ տարբեր ռեակցիոն հատկություններ։ Ստացված տվյալների տեսական մեկնաբանությունը նպաստում է ածխաջրածինների օքսիդացման շղթայական և ֆոտոքիմիական գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քիմիական կինետիկայի, ֆոտոքիմիայի և լազերային քիմիայի մոտեցումները՝ պարզ ածխաջրածինների օքսիդացման մեխանիզմների և տարբեր էներգետիկ ազդեցությունների պայմաններում դրանց փոփոխությունների առավել ամբողջական նկարագրման նպատակով։