Книги автора (1)

Онлайн

История

Թուրք-գերմանական հարաբերությունները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին

Աշխատությունը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Թուրքիայի Հանրապետության և նացիստական Գերմանիայի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և ռազմավարական հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է միջազգային քաղաքականության այն բարդ իրադրությանը, որում Թուրքիան ստիպված էր ձևավորել իր արտաքին քաղաքական դիրքորոշումը՝ հաշվի առնելով եվրոպական պատերազմի զարգացումները, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը, սեփական պետական շահերը և մեծ տերությունների քաղաքական ազդեցությունը։ Հետազոտության առանցքում թուրք-գերմանական հարաբերությունների զարգացումն է պատերազմի նախաշեմից մինչև դրա ավարտը՝ հատուկ ուշադրությամբ երկու պետությունների փոխադարձ շահերին, դիվանագիտական շփումներին, քաղաքական պայմանավորվածություններին և համագործակցության տարբեր դրսևորումներին։ Քննարկվում են Գերմանիայի՝ Թուրքիայի նկատմամբ ունեցած քաղաքական և ռազմավարական հետաքրքրությունները, Բեռլինի ձգտումները՝ ամրապնդելու իր դիրքերը Մերձավոր Արևելքում, Բալկաններում և Սևծովյան տարածաշրջանում, ինչպես նաև Թուրքիայի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը եվրոպական պատերազմի ընդհանուր համատեքստում։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, նրա չեզոքության քաղաքականությանը, պատերազմող պետությունների միջև հավասարակշռություն պահպանելու փորձերին և այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորում էին Անկարայի հարաբերությունները Բեռլինի, Լոնդոնի և Մոսկվայի հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական համագործակցությունը, մասնավորապես՝ առևտրային կապերը, ռազմավարական նշանակություն ունեցող հումքի մատակարարումները, տնտեսական համաձայնագրերը և դրանց ազդեցությունը պատերազմի մասնակից պետությունների քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունների վրա։ Քննության են առնվում նաև Գերմանիայի տնտեսական ներկայության ընդլայնման փորձերը Թուրքիայում, թուրքական տնտեսության նշանակությունը գերմանական ռազմարդյունաբերական պահանջների տեսանկյունից և տնտեսական փոխկախվածության դերը երկկողմ հարաբերությունների պահպանման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին դիվանագիտական բանակցությունները, տնտեսական շահերը և ռազմական իրադրության փոփոխությունները փոխազդում Թուրքիայի արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ինչպես նաև ինչպիսի ազդեցություն էին ունենում այդ հարաբերությունները տարածաշրջանային անվտանգության և միջազգային ուժերի դասավորության վրա։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում պատերազմի տարբեր փուլերում թուրք-գերմանական հարաբերությունների փոփոխություններին, դաշնակից պետությունների քաղաքական ճնշումներին, Գերմանիայի ռազմական հաջողությունների և հետագա պարտությունների պայմաններում Անկարայի դիրքորոշման վերափոխմանը, ինչպես նաև այն հանգամանքներին, որոնք ի վերջո հանգեցրին երկու երկրների հարաբերությունների էական փոփոխությանը։ Հետազոտության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն թուրք-գերմանական հարաբերությունները դիտարկում է ոչ թե որպես մեկուսացված երկկողմ կապերի ամբողջություն, այլ որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջազգային քաղաքականության, եվրոպական դիվանագիտության և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Հեղինակը ուշադրություն է հրավիրում Թուրքիայի քաղաքականության հակասական կողմերի, պետական շահերի և արտաքին ազդեցությունների փոխհարաբերության վրա՝ բացահայտելով պատերազմի տարիներին Անկարայի վարած քաղաքականության շարժառիթներն ու հետևանքները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Թուրքիայի նորագույն պատմության, գերմանական արտաքին քաղաքականության, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դիվանագիտական պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին և միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում այն ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ պատերազմի տարիներին Թուրքիայի դերը, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և թուրք-գերմանական հարաբերությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վրա։

Обновлено. 2026-11-17
Թուրք-գերմանական հարաբերությունները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее