Книги автора (1)
История
Թուրք-գերմանական հարաբերությունները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին
Աշխատությունը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Թուրքիայի Հանրապետության և նացիստական Գերմանիայի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և ռազմավարական հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է միջազգային քաղաքականության այն բարդ իրադրությանը, որում Թուրքիան ստիպված էր ձևավորել իր արտաքին քաղաքական դիրքորոշումը՝ հաշվի առնելով եվրոպական պատերազմի զարգացումները, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը, սեփական պետական շահերը և մեծ տերությունների քաղաքական ազդեցությունը։ Հետազոտության առանցքում թուրք-գերմանական հարաբերությունների զարգացումն է պատերազմի նախաշեմից մինչև դրա ավարտը՝ հատուկ ուշադրությամբ երկու պետությունների փոխադարձ շահերին, դիվանագիտական շփումներին, քաղաքական պայմանավորվածություններին և համագործակցության տարբեր դրսևորումներին։ Քննարկվում են Գերմանիայի՝ Թուրքիայի նկատմամբ ունեցած քաղաքական և ռազմավարական հետաքրքրությունները, Բեռլինի ձգտումները՝ ամրապնդելու իր դիրքերը Մերձավոր Արևելքում, Բալկաններում և Սևծովյան տարածաշրջանում, ինչպես նաև Թուրքիայի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը եվրոպական պատերազմի ընդհանուր համատեքստում։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, նրա չեզոքության քաղաքականությանը, պատերազմող պետությունների միջև հավասարակշռություն պահպանելու փորձերին և այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորում էին Անկարայի հարաբերությունները Բեռլինի, Լոնդոնի և Մոսկվայի հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական համագործակցությունը, մասնավորապես՝ առևտրային կապերը, ռազմավարական նշանակություն ունեցող հումքի մատակարարումները, տնտեսական համաձայնագրերը և դրանց ազդեցությունը պատերազմի մասնակից պետությունների քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունների վրա։ Քննության են առնվում նաև Գերմանիայի տնտեսական ներկայության ընդլայնման փորձերը Թուրքիայում, թուրքական տնտեսության նշանակությունը գերմանական ռազմարդյունաբերական պահանջների տեսանկյունից և տնտեսական փոխկախվածության դերը երկկողմ հարաբերությունների պահպանման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին դիվանագիտական բանակցությունները, տնտեսական շահերը և ռազմական իրադրության փոփոխությունները փոխազդում Թուրքիայի արտաքին քաղաքական որոշումների վրա, ինչպես նաև ինչպիսի ազդեցություն էին ունենում այդ հարաբերությունները տարածաշրջանային անվտանգության և միջազգային ուժերի դասավորության վրա։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում պատերազմի տարբեր փուլերում թուրք-գերմանական հարաբերությունների փոփոխություններին, դաշնակից պետությունների քաղաքական ճնշումներին, Գերմանիայի ռազմական հաջողությունների և հետագա պարտությունների պայմաններում Անկարայի դիրքորոշման վերափոխմանը, ինչպես նաև այն հանգամանքներին, որոնք ի վերջո հանգեցրին երկու երկրների հարաբերությունների էական փոփոխությանը։ Հետազոտության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն թուրք-գերմանական հարաբերությունները դիտարկում է ոչ թե որպես մեկուսացված երկկողմ կապերի ամբողջություն, այլ որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջազգային քաղաքականության, եվրոպական դիվանագիտության և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Հեղինակը ուշադրություն է հրավիրում Թուրքիայի քաղաքականության հակասական կողմերի, պետական շահերի և արտաքին ազդեցությունների փոխհարաբերության վրա՝ բացահայտելով պատերազմի տարիներին Անկարայի վարած քաղաքականության շարժառիթներն ու հետևանքները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Թուրքիայի նորագույն պատմության, գերմանական արտաքին քաղաքականության, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դիվանագիտական պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին և միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում այն ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ պատերազմի տարիներին Թուրքիայի դերը, եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և թուրք-գերմանական հարաբերությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վրա։
Обновлено. 2026-11-17
Бесплатно
Бесплатно