Մադոյան, Դավիթ Վաղարշակի

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ճնշումային ջրային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մի շարք ինժեներական և կազմակերպատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն համակարգերի աշխատանքի կատարելագործումն է, որոնցում ջրի տեղափոխումն ու բաշխումն իրականացվում է ճնշման պայմաններում, և որոնց արդյունավետությունը մեծապես կախված է հիդրավլիկական ռեժիմից, պոմպային սարքավորումների աշխատանքից, խողովակաշարերի վիճակից և էներգիայի ծախսերից։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է հատկապես Հայաստանի պայմաններով, որտեղ լեռնային ռելիեֆի պատճառով գյուղատնտեսական տարածքների զգալի մասի ոռոգումն առանց ճնշումային համակարգերի դժվար կամ անհնար է իրականացնել։ Արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև էներգետիկ ծախսերի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործման և ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակի բարելավման հետ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճնշումային համակարգերի հիդրավլիկական աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները, պոմպային կայանների և խողովակաշարերի աշխատանքի օպտիմալացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի տարբեր տարրերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ջրի պահանջվող ճնշման և ծախսի ապահովումը պետք է համադրվի էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման և շահագործման ծախսերի նվազեցման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել ջրօգտագործման ռեժիմների կատարելագործումը, ջրի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը և համակարգի առանձին հատվածներում առաջացող հիդրավլիկական կորուստների գնահատումը։ Քննարկվում են նաև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, սարքավորումների մաշվածությունը, համակարգերի հուսալիության ապահովումը և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Ճնշումային ջրային համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար կարևոր նշանակություն ունի մշտադիտարկումը և չափման տվյալների կիրառումը, քանի որ ջրաերկրաբանական ու հիդրավլիկական պարամետրերի պարբերական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել համակարգի աշխատանքը և ժամանակին հայտնաբերել փոփոխությունները։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կարող է պայմանավորված լինել ջրօգտագործման արդյունավետության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների համատեղ դիտարկմամբ։ Ջրային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ինչպես տնտեսական կորուստների, այնպես էլ ջրային համակարգերի վրա լրացուցիչ ճնշման, ուստի համակարգերի շահագործման կատարելագործումը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ճնշումային ոռոգման և այլ ջրատնտեսական համակարգերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, շահագործման ծախսերի նվազեցմանը և համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրատնտեսական համակարգերի նախագծողներին և շահագործողներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։