Մակարյան, Ալբերտ Արշավիրի

Литература

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գրականության մեջ գրական դիմանկարի ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության պատմության և գրականագիտական մտքի զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում են գրական դիմանկարի ժանրային բնույթը, դրա պատմական նախադրյալները, կենսագրական, հուշագրական և քննադատական գրականության հետ ունեցած փոխառնչությունները, ինչպես նաև անհատի կերպարի գեղարվեստական ներկայացման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ գրողների, մտավորականների և մշակութային գործիչների կերպարների ստեղծման եղանակներին, նրանց անհատականության, աշխարհայացքի, ստեղծագործական գործունեության և հասարակական դերակատարության բացահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են հեղինակային գնահատականի, հոգեբանական վերլուծության, նկարագրական մանրամասների, հուշերի և փաստագրական նյութերի կիրառման առանձնահատկությունները գրական դիմանկարի կառուցվածքում։ Դիտարկվում են XIX դարի և XX դարի սկզբի արևմտահայ գրական միջավայրի պատմամշակութային պայմանները, գրական մամուլի նշանակությունը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացման գործընթացները և դրանց ազդեցությունը գրական դիմանկարների բովանդակության ու գաղափարական ուղղվածության վրա։ Կարևորվում են գրական դիմանկարի միջոցով ստեղծագործողի անհատականության ներկայացումը, նրա գրական ժառանգության գնահատումը և տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու հասարակական միջավայրի վերարտադրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում դիմանկարի գեղարվեստական լեզվին, ոճական առանձնահատկություններին, պատկերավորության միջոցներին, հեղինակային վերաբերմունքի արտահայտման ձևերին և փաստի ու գեղարվեստական ընդհանրացման փոխհարաբերությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել արևմտահայ տարբեր հեղինակների գրական դիմանկարները՝ բացահայտելու ժանրի զարգացման օրինաչափությունները, անհատական ստեղծագործական մոտեցումները և գրական ավանդույթների շարունակականությունը։ Առանձնացվում են գրական դիմանկարի դերը ազգային մշակութային հիշողության պահպանման, գրական հեղինակությունների արժևորման և արևմտահայ մտավորական կյանքի պատմության փաստագրման գործում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայ գրականության պատմության, գրական ժանրերի տեսության, գրական քննադատության և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, մշակութաբանների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։