Մակիչյան, Մհեր Բորիսի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին տնտեսական կապերի մաքսային կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով միջազգային առևտրի կազմակերպման, ապրանքների և ծառայությունների ներմուծման ու արտահանման գործընթացների կարգավորման, ինչպես նաև մաքսային վարչարարության արդյունավետության հարցերին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է մաքսային կարգավորման դերը երկրի արտաքին տնտեսական գործունեության ապահովման, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, ներքին շուկայի պաշտպանության և միջազգային տնտեսական համագործակցության զարգացման գործում։ Ուսումնասիրվում են մաքսային քաղաքականության հիմնական գործիքները, մաքսատուրքերի և հարկերի կիրառման սկզբունքները, ապրանքների դասակարգման, մաքսային արժեքի որոշման, ծագման երկրի հաստատման և մաքսային ձևակերպումների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարության ընթացակարգերին, արտաքին առևտրով զբաղվող տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև մաքսային հսկողության արդյունավետության և առևտրային գործընթացների արագության հավասարակշռմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային կարգավորման իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, միջազգային չափանիշների ազդեցությունը և Հայաստանի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների շրջանակում ձևավորված համագործակցության մեխանիզմները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանը, թվայնացմանը, էլեկտրոնային հայտարարագրման և ռիսկերի կառավարման համակարգերի կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել վարչարարական ծախսերի կրճատմանը և արտաքին առևտրի գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային կարգավորման խնդիրներին, այդ թվում՝ ընթացակարգերի բարդությանը, ժամանակային և ֆինանսական ծախսերին, վերահսկողության արդյունավետությանը, իրավական կարգավորումների շարունակական կատարելագործման անհրաժեշտությանը և տնտեսավարողների համար կանխատեսելի միջավայրի ապահովմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է գնահատել գործող մաքսային կարգավորման ազդեցությունը ներմուծման և արտահանման ծավալների, արտաքին առևտրի մրցունակության և տնտեսական գործունեության զարգացման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ներկայացվել մաքսային վարչարարության կատարելագործման, գործընթացների պարզեցման, թվային լուծումների ընդլայնման և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության բարելավման ուղղություններ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել արտաքին տնտեսական գործունեության առավել արդյունավետ կազմակերպմանը, առևտրային հոսքերի դյուրացմանը և մաքսային համակարգի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ միաժամանակ պահպանելով պետական տնտեսական շահերի և օրինականության պաշտպանության անհրաժեշտ մակարդակը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մաքսային և հարկային ոլորտի մասնագետներին, իրավաբաններին, արտաքին առևտրով զբաղվող կազմակերպություններին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ոլորտում սովորող ուսանողներին։