Մանուկյան, Անահիտ Վահանի

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է լսողության խանգարումներ ունեցող նախադպրոցական տարիքի երեխաների խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և խաղային գործունեության միջոցով նրանց լեզվական ու հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ մեթոդների բացահայտմանը։ Քննարկվում են լսողության խանգարումների ազդեցությունը երեխայի խոսքի յուրացման, բառապաշարի հարստացման, հնչյունային ընկալման և քերականական կառուցվածքների ձևավորման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադպրոցական տարիքում խաղի դաստիարակչական, զարգացնող և հաղորդակցական նշանակությանը, ինչպես նաև դրա կիրառման հնարավորություններին հատուկ մանկավարժական միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են դերային, դիդակտիկ, շարժողական և ստեղծագործական խաղերի միջոցով խոսքային ակտիվության խթանման, բառերի իմաստների յուրացման և հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցների օգտագործման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում երեխաների անհատական զարգացման մակարդակի, լսողական հնարավորությունների, խոսքային պատրաստվածության և հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառմանը ուսուցման գործընթացում։ Կարևորվում են տեսողական հենարանների, ժեստերի, առարկայական գործողությունների և բազմազգայական ուսուցման միջոցների կիրառումը՝ երեխայի հաղորդակցական կարիքներին համապատասխան։ Դիտարկվում են նաև մանկավարժի, լոգոպեդի, սուրդոմանկավարժի և ընտանիքի համագործակցության հնարավորությունները՝ երեխայի խոսքի զարգացման համար նպաստավոր միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Աշխատությունն անդրադառնում է խաղային առաջադրանքների ընտրության, ուսուցման փուլային կազմակերպման, երեխաների առաջընթացի գնահատման և սոցիալական փոխգործակցության խթանման խնդիրներին։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի ներառական և հատուկ կրթության զարգացման, լսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների հաղորդակցական ինքնուրույնության ամրապնդման և նախադպրոցական կրթության որակի բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հատուկ մանկավարժներին, սուրդոմանկավարժներին, լոգոպեդներին, նախադպրոցական կրթության մասնագետներին, հոգեբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։