Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Մարտիրոս Ղրիմեցի․ ուսումնասիրություն և բնագրեր

Արտաշես Մարտիրոսյանի այս արժեքավոր գրականագիտական և բանասիրական աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան գրականության ներկայացուցիչներից մեկի՝ Մարտիրոս Ղրիմեցու կյանքի, գրական ժառանգության և ստեղծագործական գործունեության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել հեղինակի տեղն ու նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ, բացահայտել նրա ստեղծագործության առանձնահատկությունները, ուսումնասիրել գրական ժառանգության բովանդակային և գեղարվեստական արժեքը, ինչպես նաև ընթերցողին հնարավորություն տալ անմիջականորեն ծանոթանալու նրա պահպանված երկերին։ Գրքի առաջին՝ ուսումնասիրական հատվածում ուշադրություն է դարձվում Մարտիրոս Ղրիմեցու գրական գործունեության պատմական և մշակութային միջավայրին, նրա ստեղծագործության ձևավորման պայմաններին, ժամանակաշրջանի հասարակական ու հոգևոր կյանքին և այն գրական ավանդույթներին, որոնց շրջանակում զարգացել է նրա ստեղծագործական մտածողությունը։ Միջնադարյան հայ գրականությունը ձևավորվել և զարգացել է պատմական բարդ իրադարձությունների, ազգային կյանքի փոփոխությունների, հոգևոր հաստատությունների գործունեության և մշակութային տարբեր կենտրոնների փոխազդեցության պայմաններում, ուստի այդ ժամանակաշրջանի հեղինակների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ ժողովրդի մտավոր և գեղարվեստական ժառանգության ամբողջական պատկերը վերականգնելու համար։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Ղրիմի հայ համայնքի մշակութային միջավայրը, որը դարեր շարունակ եղել է հայ գրավոր մշակույթի, հոգևոր կյանքի և գրական ավանդույթների պահպանման ու զարգացման կարևոր կենտրոններից մեկը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գրողի ստեղծագործական ժառանգությունը ոչ միայն որպես առանձին անհատի գրական գործունեության արդյունք, այլև որպես իր ժամանակի հայ մշակութային կյանքի արտահայտություն։ Հեղինակի ուսումնասիրական մոտեցումը կարևոր է գրական երկերի պատմական միջավայրի, թեմատիկ ուղղվածության, գաղափարական բովանդակության և լեզվական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Գրքի երկրորդ՝ բնագրային հատվածը լրացնում է ուսումնասիրական մասը՝ ընթերցողին ներկայացնելով Մարտիրոս Ղրիմեցու գրական ժառանգության համապատասխան բնագրերը։ Այսպիսի կառուցվածքը աշխատությանը հաղորդում է երկակի արժեք․ այն միաժամանակ գիտական ուսումնասիրություն է և սկզբնաղբյուրային նյութի մատչելի ներկայացում։ Բնագրերի ընդգրկումը կարևոր հնարավորություն է ստեղծում ոչ միայն ծանոթանալու ստեղծագործությունների բովանդակությանը, այլև անմիջականորեն ուսումնասիրելու միջնադարյան հայերենի լեզվական առանձնահատկությունները, բառապաշարը, արտահայտչական միջոցները, գրական ձևերը և ժամանակաշրջանին բնորոշ մտածողությունը։ Դրանք արժեքավոր նյութ են հայ միջնադարյան գրականության զարգացման ընթացքը, գրական ժանրերի պատմությունը, գեղարվեստական արտահայտման ձևերը և հայ գրավոր մշակույթի պատմական շարունակականությունը հետազոտելու համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունն ու բնագրերի գիտական շրջանառության մեջ դնելը նպաստում են գրական ժառանգության պահպանմանը, համակարգմանը և հետագա սերունդներին փոխանցմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ գրականագիտության և բանասիրության բնագավառում՝ որպես պատմականորեն ձևավորված գրական ավանդույթների ուսումնասիրությանն ու միջնադարյան հայ հեղինակների ժառանգության բացահայտմանն ուղղված աշխատություն։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հին և միջնադարյան գրականությամբ զբաղվող մասնագետների, գրականագետների, բանասերների, պատմաբանների, ձեռագրագետների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ոչ միայն նպաստում է Մարտիրոս Ղրիմեցու գրական ժառանգության ճանաչմանը, այլև ընդլայնում է պատկերացումները հայ գրականության պատմական զարգացման, տարածաշրջանային մշակութային կենտրոնների և ազգային գրավոր ժառանգության բազմազանության մասին՝ միաժամանակ ծառայելով որպես ուսումնասիրության և հետագա գիտական հետազոտությունների համար կարևոր աղբյուր։

Обновлено. 2026-11-18
Մարտիրոս Ղրիմեցի․ ուսումնասիրություն և բնագրեր

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее