Մաթևոսյան, Արշակ Կարլենի

География

Անիզոտրոպ միջավայրում հրահրված բևեռացման (induced polarization, IP) մեթոդով հետազոտությունների մեթոդիկայի մշակումը ուղղված է ապարների և նստվածքային գոյացությունների էլեկտրաքիմիական հատկությունների ավելի ճշգրիտ մեկնաբանմանը՝ հաշվի առնելով միջավայրի ուղղային կախված ֆիզիկական պարամետրերը։ Հրահրված բևեռացումը հիմնված է այն երևույթի վրա, որ որոշ երկրաբանական միջավայրերում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ առաջանում է ժամանակավոր էներգիայի կուտակում և հետաձգված լիցքաթափում, ինչը պայմանավորված է իոնային փոխազդեցություններով, մակերեսային բևեռացմամբ և էլեկտրաքիմիական գործընթացներով։ Անիզոտրոպ միջավայրերում այս երևույթը դառնում է ավելի բարդ, քանի որ էլեկտրական դիմադրությունը և բևեռացման բնութագրերը կախված են ուղղությունից՝ պայմանավորված շերտավորված կառուցվածքով, հանքային բաղադրությամբ և ճեղքավորվածությամբ։ Մեթոդիկայի մշակումը ենթադրում է ինչպես դաշտային չափումների սխեմաների օպտիմալացում, այնպես էլ տվյալների մաթեմատիկական մեկնաբանության կատարելագործում։ Դաշտային փուլում կարևոր է էլեկտրոդների ճիշտ դասավորությունը՝ բազմուղղային չափումներ իրականացնելու համար, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դիմադրության և բևեռացման տենսորային հատկությունները։ Սա ներառում է տարբեր ուղղություններով ընթացիկ ներարկում և պոտենցիալների չափում՝ ապահովելու անիզոտրոպության քանակական բնութագրում։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրահետախուզական ուսումնասիրությունների ընթացքում վեկտորային չափագրման մեթոդիկայի տեսական հիմքերի մշակմանը և դրա կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են երկրաբանական միջավայրի ուսումնասիրման համար կիրառվող էլեկտրական դաշտերի չափման սկզբունքները, վեկտորային դիտարկումների առանձնահատկությունները և դրանց մաթեմատիկական ու ֆիզիկական հիմնավորումները։ Հեղինակը վերլուծում է չափումների ճշգրտության բարձրացման մեթոդները, տվյալների մշակման տեսական մոտեցումները, էլեկտրական ազդանշանների տարածման առանձնահատկությունները և ստացված արդյունքների մեկնաբանման եղանակները։ Աշխատության մեջ մշակվում են մեթոդական դրույթներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի արդյունավետ իրականացնել ստորգետնյա կառուցվածքների, հանքավայրերի և երկրաբանական օբյեկտների հետազոտություններ՝ բարձրացնելով էլեկտրահետախուզական աշխատանքների տեղեկատվական արժեքը։ Նյութը համադրում է երկրաֆիզիկայի տեսական հիմնադրույթները և գործնական հետազոտական խնդիրները՝ առաջարկելով նոր մոտեցումներ չափագրման և տվյալների վերլուծության ոլորտում։ Գիրքը նախատեսված է երկրաֆիզիկոսների, երկրաբանների, հետազոտող ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։