Մէթասթազեօ

Литература

Ժողովածուն ներկայացնում է Մեթաստազե բանաստեղծի ստեղծագործական ժառանգությունից ընտրված մի քանի հոգևոր ներբողների հայերեն թարգմանությունները՝ ընթերցողին ծանոթացնելով եվրոպական գրականության և հոգևոր պոեզիայի նշանակալի ավանդույթներից մեկին։ Պիետրո Մետաստազիոն (Պիետրո Մետաստազե) իտալացի նշանավոր բանաստեղծ և լիբրետիստ էր, որի ստեղծագործությունները լայն տարածում են ունեցել եվրոպական գրական և երաժշտական մշակույթում։ Նրա գրական ժառանգությունն առանձնանում է հուզական արտահայտչականությամբ, լեզվական նրբությամբ, դասական գեղագիտական սկզբունքներով և մարդկային հոգեվիճակների խորքային ներկայացմամբ։ Սույն ժողովածուում ընդգրկված հոգևոր բնույթի բանաստեղծական երկերը կարևորում են մարդու և Աստծո հարաբերությունը, հավատքի ու բարեպաշտության դրսևորումները, հոգևոր ապրումները, աստվածային կատարելության գիտակցումը և բարոյական արժեքների նշանակությունը։ Հոգևոր ներբողի ժանրը հնարավորություն է տալիս բանաստեղծական խոսքի միջոցով արտահայտելու կրոնական զգացմունքները, ներքին ապրումները, աղոթական տրամադրությունը և աստվածային ճշմարտությունների նկատմամբ մարդու վերաբերմունքը։ Այս ստեղծագործություններում հոգևոր բովանդակությունը միահյուսվում է գեղարվեստական պատկերավորությանը՝ ձևավորելով հուզական և խորհրդածական մթնոլորտ։ Ժողովածուի առանձնահատուկ արժեքը պայմանավորված է թարգմանական բնույթով, քանի որ այն հայ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս հաղորդակցվելու օտարալեզու գրական ժառանգությանը և ծանոթանալու եվրոպական հոգևոր պոեզիայի արտահայտչամիջոցներին։ Թարգմանությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես լեզվական փոխադրում, այլև որպես մշակութային երկխոսության միջոց, որի շնորհիվ տարբեր ժողովուրդների գրական ու հոգևոր արժեքները ներթափանցում են հայ գրական միջավայր։ Նման հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել հայ գրական ճաշակի ընդլայնման, թարգմանական արվեստի զարգացման և համաշխարհային գրականության ճանաչման գործում։ Դրանք նպաստել են նաև հայերեն բանաստեղծական լեզվի հարստացմանը՝ հնարավորություն տալով նոր թեմաների, պատկերների, արտահայտչաձևերի և գեղագիտական մոտեցումների ներմուծման։ Հոգևոր բովանդակության և դասական բանաստեղծական ձևերի համադրությունը ժողովածուն դարձնում է հետաքրքիր ինչպես կրոնական պոեզիայի սիրահարների, այնպես էլ թարգմանական գրականության և եվրոպական գրականության պատմությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի Մխիթարյան միաբանության գրական-թարգմանական գործունեության համատեքստում, քանի որ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզին 19-րդ դարում հայ մշակութային վերածննդի, գիտական մտքի և համաշխարհային գրականության հայերեն ներկայացման կարևոր կենտրոններից էր։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ-եվրոպական գրական կապերի, թարգմանական ավանդույթի, հոգևոր բանաստեղծության զարգացման և հայ տպագիր գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Ժողովածուի ընթերցողական նշանակությունը նաև հոգևոր ու գեղագիտական է․ այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու կրոնական զգացմունքների բանաստեղծական արտահայտությանը, խորհելու հավատքի, բարեպաշտության և մարդկային ներաշխարհի մասին ու գնահատելու գրական թարգմանության դերը մշակույթների միջև փոխըմբռնման ձևավորման գործում։