Մեյթիխանյան, Փառանձեմ Գառնիկի

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է հայերեն նոր բառերի ձևավորման և գործածության առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով բառարանագրական նյութի վրա, և ընդգծում է լեզվի բառապաշարային համակարգի շարունակական թարմացման գործընթացները։ Նշվում է, որ նոր բառերի առաջացումը պայմանավորված է հասարակական կյանքի արագ փոփոխություններով, գիտատեխնիկական զարգացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների տարածման և մշակութային նոր իրողությունների ի հայտ գալու անհրաժեշտությամբ։ Վերլուծվում է, որ նոր բառերը կարող են ձևավորվել տարբեր եղանակներով՝ բառակազմական միջոցներով (ածանցում, բարդացում), իմաստային նորացմամբ, ինչպես նաև օտարաբանությունների փոխառությամբ և դրանց հարմարեցմամբ հայերենի հնչյունաբանական ու ձևաբանական համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառարանագրական աղբյուրների դերին, որոնք ապահովում են նոր բառերի գրանցումը, նորմատիվացումը և գործառական նկարագրությունը՝ հնարավորություն տալով հետևել դրանց տարածվածությանը և կայունացման աստիճանին։ Նշվում է նաև, որ որոշ նոր բառեր արագորեն ինտեգրվում են ակտիվ բառապաշարին, մինչդեռ մյուսները մնում են սահմանափակ կիրառության կամ ժամանակավոր բնույթի միավորներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հայերենի նոր բառապաշարը կենդանի և դինամիկ համակարգ է, որի զարգացումը արտացոլում է ժամանակակից հասարակության սոցիալ-մշակութային և տեխնոլոգիական փոփոխությունները։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածաշնչում գործածվող հատկանունների՝ անձնանունների, տեղանունների և այլ հատուկ անունների լեզվական, իմաստային, ծագումնաբանական և գործառական առանձնահատկությունների հետազոտությանը։ Աշխատության մեջ Աստվածաշնչի անվանական համակարգը դիտարկվում է որպես հարուստ և բազմաշերտ լեզվական ու մշակութային երևույթ, որն արտացոլում է հին ժողովուրդների պատմությունը, աշխարհագրությունը, կրոնական պատկերացումները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնանունների և տեղանունների կառուցվածքին, դրանց ստուգաբանությանը, անվանակազմական բաղադրիչներին և սկզբնական իմաստներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել բնագրային և թարգմանական տարբերակները՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են եբրայերեն, արամեերեն, հունարեն և այլ լեզվական միջավայրերում ձևավորված անունները փոխանցվել հայերենին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում հայերեն Աստվածաշնչի անվանացանկին, դրա ձևավորման պատմությանը և հայերեն թարգմանական ավանդույթի առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև անունների տարբերակները, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, թարգմանության կամ տառադարձության ընթացքում առաջացած տարբերությունները և դրանց պատճառները։ Աստվածաշնչյան հատկանունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես պատմամշակութային տեղեկատվության կրողներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ դարաշրջանի աշխարհընկալումը, կրոնական գաղափարները, աշխարհագրական պատկերացումները և մշակութային կապերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև անվանագիտության տեսական խնդիրների համար, քանի որ աստվածաշնչյան նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հատուկ անունների առաջացումը, զարգացումը, փոխառությունը, թարգմանությունը և լեզուների միջև փոխանցումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Աստվածաշնչի լեզվի և հայերեն թարգմանական ավանդույթի ուսումնասիրության, աստվածաշնչյան բառարանների և անվանացանկերի կազմման, ինչպես նաև հայերենում օտարածին հատուկ անունների պատմական ձևերի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենագետներին, աստվածաշնչագետներին, անվանագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, թարգմանիչներին և հայագիտությամբ ու հին լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։