Մխիթարյան, Աբել

Политология

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի քաղաքական դրության և ազգային կյանքի հիմնախնդիրների քննարկմանը՝ արտացոլելով տասնիններորդ դարի հայ հասարակական մտքի կարևոր հարցադրումներից մեկը՝ հայության քաղաքական վիճակի ըմբռնումն ու դրա բարելավման ուղիների որոնումը։ Վերնագիրը մատնանշում է ազգային կյանքի քաղաքական կողմերի քննությանն ուղղված բովանդակություն, որը հնարավորություն է տալիս հրատարակությունը դիտարկելու ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման համատեքստում։ Տասնիններորդ դարում հայ ժողովրդի քաղաքական կացությունը պայմանավորված էր տարբեր կայսրությունների տիրապետության ներքո ապրող հայ համայնքների դրությամբ, նրանց իրավական ու հասարակական հնարավորություններով, ինչպես նաև ազգային, կրթական և մշակութային կյանքի պահպանման խնդիրներով։ Այս պայմաններում հայ մտավորականության շրջանում կարևոր նշանակություն էին ձեռք բերում ազգային իրավունքների, հասարակական կազմակերպման, կրթության տարածման, համայնքային ինքնակառավարման և ժողովրդի ապագայի վերաբերյալ քննարկումները։ Նման թեմաներին նվիրված հրապարակումները նպաստում էին քաղաքական իրադրության մասին պատկերացումների ձևավորմանը, ազգային խնդիրների շուրջ մտքերի փոխանակությանը և հայ հասարակության պատմական փորձի իմաստավորմանը։ Աշխատության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու այն գաղափարական միջավայրին, որտեղ քննարկվում էին հայ ժողովրդի հավաքական շահերը, ազգային կյանքի կազմակերպման սկզբունքները և քաղաքական հանգամանքների ազդեցությունը հասարակության զարգացման վրա։ Այն կարևոր է նաև հայ քաղաքական մտքի պատմության տեսանկյունից, քանի որ նման հրատարակությունները վկայում են ազգային հարցերի շուրջ տպագիր խոսքի և հրապարակային քննարկումների նշանակության մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, քաղաքական գաղափարների պատմությամբ, ազգային ինքնագիտակցության զարգացմամբ և տասնիններորդ դարի հայ հասարակական մտքով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն օգտակար է նաև պատմաբանների, քաղաքագետների, բանասերների և մատենագետների համար՝ որպես հայերեն պատմական ու հասարակական գրականության ուսումնասիրության նյութ։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայ հին տպագիր ժառանգության մեջ՝ նպաստելով հայ ժողովրդի քաղաքական պատմության վերաբերյալ գաղափարների, հարցադրումների և մտավոր ավանդույթների ուսումնասիրությանը։