Մկրտումյան, Գայանե Սերգեյի

Մկրտումյան, Գայանե Սերգեյի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (2)

Онлайн

История

Հրովարտակ-պայմանագրերը որպես վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների աղբյուր

Աշխատությունը նվիրված է վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ հրովարտակ-պայմանագրերը դիտարկելով որպես կարևոր պատմական և աղբյուրագիտական նյութ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում հայերի և արաբական իշխանությունների միջև ձևավորված քաղաքական, վարչական, իրավական և տնտեսական հարաբերությունների վերաբերյալ պահպանված փաստաթղթերը, դրանց ստեղծման պատմական պայմանները և բովանդակային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տեղեկություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու կողմերի փոխհարաբերությունների բնույթը, իշխանության և ենթակայության ձևերը, հարկային ու վարչական պարտավորությունները, բնակչության իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև տարբեր համայնքների և իշխանական կենտրոնների միջև հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում փաստաթղթերի աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց հավաստիության, ժամանակագրության, հեղինակության, նպատակների և պատմական տեղեկատվության արժեքի գնահատմամբ։ Հրովարտակ-պայմանագրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լրացնելու և ճշգրտելու պատմագրական այլ աղբյուրներում առկա տեղեկությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարում տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական ու հասարակական գործընթացների մասին։ Աշխատանքը նաև կարևոր է հայ-արաբական փոխհարաբերությունների զարգացման, վարչական համակարգերի փոխազդեցության և միջնադարյան իրավական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հայագետներին, արաբագետներին, միջնադարագետներին, իրավական պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Обновлено. 2026-09-14
Հրովարտակ-պայմանագրերը որպես վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների աղբյուր

Бесплатно

Онлайн

История

Հրովարտակ-պայմանագրերը՝ որպես վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների պատմական աղբյուր

Աշխատությունը նվիրված է վաղ միջնադարում ձևավորված հայ-արաբական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հրովարտակ-պայմանագրերին՝ որպես պատմական, քաղաքական և իրավական կարևոր սկզբնաղբյուրների։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի և արաբական իշխանությունների միջև հաստատված հարաբերությունների բնույթը, փոխգործակցության սկզբունքները, քաղաքական պայմանավորվածությունները և իշխանական կառույցների միջև ձևավորված իրավական կապերը։ Հրովարտակ-պայմանագրերը կարևոր նշանակություն ունեն վաղ շրջանի պատմական իրադարձությունների վերակազմության համար, քանի որ դրանցում արտացոլված պայմանները, պարտավորությունները և իրավունքները պատկերացում են տալիս ժամանակաշրջանի քաղաքական իրավիճակի, իշխանության իրականացման մեխանիզմների և տարբեր ժողովուրդների միջև հարաբերությունների կարգավորման ձևերի մասին։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվող նյութը կարևոր է հատկապես Հայաստանի՝ արաբական տիրապետության և քաղաքական ազդեցության ոլորտում հայտնվելու պատմական գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից։ Այս փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ նախարարական տների, տեղական իշխանությունների և արաբական վարչական ու քաղաքական կենտրոնների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև պարզելու, թե ինչպիսի պայմանավորվածություններ էին կարգավորում բնակչության, իշխանական վերնախավի և նվաճող վարչակարգի հարաբերությունները։ Հրովարտակների բովանդակության պատմագիտական քննությունը կարևոր հիմք է Հայաստանի քաղաքական ինքնուրույնության պահպանման հնարավորությունների, տեղական կառավարման առանձնահատկությունների, հարկային ու վարչական պարտավորությունների և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանց արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ իրավական բնույթի գրավոր վկայությունները թույլ են տալիս պատմական իրադարձություններին անդրադառնալ ոչ միայն քաղաքական ժամանակագրության, այլև պետական կառավարման, դիվանագիտության և իրավական մշակույթի տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ-արաբական հարաբերությունների սկզբնական փուլի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով միջնադարյան Հայաստանի պատմության առավել ամբողջական ընկալմանը և տարածաշրջանում ձևավորված քաղաքական համակարգերի փոխազդեցության բացահայտմանը։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, միջնադարյան իրավունքի և դիվանագիտական պատմության ուսումնասիրողների, ինչպես նաև Հայաստանի և արաբական աշխարհի պատմական կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Հրովարտակ-պայմանագրերը՝ որպես վաղ շրջանի հայ-արաբական հարաբերությունների պատմական աղբյուր

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее