Մնացականյան, Մեսրոպ Լիպարիտի

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ավանդական արտադրական կառույցների՝ հնձանների, ձիթհանների և ջրաղացների ճարտարապետական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց ժամանակակից օգտագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այդ կառույցների ձևավորման պատմական նախադրյալները, տարածական կազմակերպումը, կառուցվածքային լուծումները, օգտագործվող շինանյութերը, տեղական ճարտարապետական ավանդույթները և բնական միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում յուրաքանչյուր կառույցի գործառնական նշանակությանը և այն բանին, թե ինչպես է արտադրական գործընթացը պայմանավորել շենքի հատակագծային ու ծավալատարածական կառուցվածքը։ Հնձանների ուսումնասիրության դեպքում կարող են դիտարկվել խաղողի վերամշակման և գինու պատրաստման համար նախատեսված տարածքները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու ավանդական տեխնոլոգիական լուծումները, իսկ ձիթհանների և ջրաղացների դեպքում՝ համապատասխանաբար ձիթապտղի կամ այլ հումքի վերամշակման և ջրի էներգիայի օգտագործման հետ կապված ճարտարապետական ու ինժեներական համակարգերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման կառույցները ոչ միայն արտադրական նշանակություն ունեցող շինություններ են, այլև Հայաստանի գյուղական մշակույթի, տնտեսական կյանքի և տեղական շինարարական ավանդույթների նյութական վկայություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դրանց պահպանության, վերականգնման և վերաօգտագործման հնարավորությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով պատմական արժեքը, շենքերի տեխնիկական վիճակը, տեղական համայնքների կարիքները և ժամանակակից գործառույթների պահանջները։ Կարող են առաջարկվել կառույցների նոր կիրառության տարբերակներ՝ որպես մշակութային, կրթական, զբոսաշրջային, թանգարանային, հանրային կամ փոքրածավալ արտադրական տարածքներ՝ պահպանելով դրանց պատմաճարտարապետական ինքնատիպությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև ժառանգության պահպանության և ժամանակակից միջամտությունների հավասարակշռությանը, որպեսզի նոր գործառույթների ներդրումը չվնասի կառույցների ավանդական կերպարին և պատմական արժեքներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ավանդական արտադրական ճարտարապետության գիտական ուսումնասիրությանը, դրա պահպանության և վերականգնման ռազմավարությունների մշակմանը, ինչպես նաև պատմական շինությունների կայուն և նպատակային վերաօգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, վերականգնող մասնագետներին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտի մասնագետներին, համայնքային կառույցներին և Հայաստանի ավանդական ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։