Մնացականյան, Վաչիկ Ռաֆիկի

Политология

Աշխատությունը նվիրված է 1998–2009 թվականներին Սիրիայի և Թուրքիայի միջպետական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Մերձավոր Արևելքի քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Քննարկվում են երկու պետությունների միջև հարաբերությունների պատմական նախադրյալները, քաղաքական հակասությունների հիմնական պատճառները և երկկողմ համագործակցության ձևավորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1998 թվականի սիրիա-թուրքական ճգնաժամին, անվտանգության ոլորտում առաջացած տարաձայնություններին և Ադանայի համաձայնագրի նշանակությանը հարաբերությունների հետագա կարգավորման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են սահմանային անվտանգության, քրդական հարցի, տարածաշրջանային ազդեցության և ջրային ռեսուրսների օգտագործման հետ կապված հիմնախնդիրները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդեցություն են ունեցել երկու երկրների արտաքին քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Դիտարկվում են քաղաքական երկխոսության ակտիվացման, դիվանագիտական շփումների ընդլայնման և փոխադարձ վստահության ամրապնդման գործընթացները։ Կարևորվում են 2000-ական թվականներին երկկողմ հարաբերությունների զարգացման նոր միտումները, բարձր մակարդակի պաշտոնական այցելությունները, տնտեսական կապերի ընդլայնումը և առևտրային համագործակցության խորացումը։ Անդրադարձ է կատարվում Թուրքիայի տարածաշրջանային արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին, Սիրիայի միջազգային դիրքավորմանը և Մերձավոր Արևելքում ձևավորվող քաղաքական հարաբերությունների ազդեցությանը երկու պետությունների համագործակցության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել դիվանագիտական փաստաթղթերը, միջպետական համաձայնագրերը, պաշտոնական հայտարարությունները և միջազգային հարաբերությունների վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրությունները։ Առանձնացվում են երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման քաղաքական նախադրյալները, անվտանգության շահերի փոխհամաձայնեցման հնարավորությունները և տարածաշրջանային համագործակցության զարգացմանը նպաստող գործոնները։ Դիտարկվում են նաև Իրաքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների, միջազգային ուժային կենտրոնների քաղաքականության և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ազդեցությունները սիրիա-թուրքական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության, Թուրքիայի և Սիրիայի արտաքին քաղաքականության, ինչպես նաև տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։