Պալոյան, Անի Միշայի

Психология

Գիտական աշխատությունը նվիրված է Erwinia carotovora բակտերիայի ֆենիլպիրուվատը տրանսամինացնող ֆերմենտների կենսաքիմիական հատկությունների, կատալիտիկ ակտիվության, կառուցվածքագործառական առանձնահատկությունների և կենսատեխնոլոգիական կիրառության հնարավորությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում միկրոօրգանիզմների ամինաթթվային փոխանակության գործընթացները, տրանսամինացման ռեակցիաների կենսաբանական նշանակությունը և ամինոտրանսֆերազների դերը ազոտային միացությունների նյութափոխանակության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆենիլպիրուվատի մասնակցությամբ ընթացող ֆերմենտային ռեակցիաներին, ամինախմբերի փոխանցման մեխանիզմներին, համապատասխան ֆերմենտների սուբստրատային յուրահատկությանը և դրանց ակտիվության վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են բակտերիալ ծագման ամինոտրանսֆերազների առանձնացման, մաքրման և կենսաքիմիական բնութագրման մեթոդաբանական մոտեցումները, ինչպես նաև ֆերմենտային ակտիվության որոշման և ռեակցիաների ընթացքի գնահատման սկզբունքները։ Քննարկվում են ֆերմենտների գործունեության վրա միջավայրի թթվայնության, ջերմաստիճանի, սուբստրատների կոնցենտրացիայի, կոֆակտորների և այլ գործոնների ազդեցությունները՝ դրանց կատալիտիկ արդյունավետության և կայունության գնահատման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում ամինոտրանսֆերազների կինետիկական հատկություններին, ֆերմենտ-սուբստրատ փոխազդեցության առանձնահատկություններին, ռեակցիաների ընտրողականությանը և տարբեր ամինաթթուների ու կետոթթուների փոխակերպման հնարավորություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆենիլպիրուվատի տրանսամինացման գործընթացում ներգրավված ֆերմենտների գործառական նշանակության բացահայտումը, դրանց մասնակցությունը արոմատիկ ամինաթթուների նյութափոխանակությանը և բակտերիալ բջիջներում կենսաքիմիական փոխակերպումների կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ֆերմենտների հատկությունների համեմատական գնահատման, դրանց ակտիվության և կայունության բարձրացման, ինչպես նաև կենսակատալիտիկ գործընթացներում արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ամինոտրանսֆերազների կիրառական նշանակությանը՝ կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների, ամինաթթուների և դրանց ածանցյալների ստացման, կենսաքիմիական սինթեզի և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի զարգացման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում ֆերմենտային փոխակերպումների առավելությունները քիմիական սինթեզի որոշ ավանդական մեթոդների նկատմամբ, մասնավորապես՝ ռեակցիաների ընտրողականությունը, մեղմ պայմաններում ընթացքը և նպատակային միացությունների ստացման հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև մանրէային ֆերմենտների օգտագործման հեռանկարները դեղագործական, սննդարդյունաբերական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտություններում, ինչպես նաև կենսակատալիզի վրա հիմնված նոր տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակման գործընթացում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են միկրոօրգանիզմների ֆերմենտային համակարգերի բազմազանությունը, դրանց կենսաքիմիական առանձնահատկությունների և կիրառական ներուժի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ֆերմենտային ռեակցիաների արդյունավետության գնահատման գիտական սկզբունքները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մանրէային ամինոտրանսֆերազների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը, ֆերմենտային կատալիզի մեխանիզմների բացահայտմանը և կենսատեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող կենսաքիմիական գործընթացների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, կենսատեխնոլոգների, ֆերմենտաբանության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և կենսաբանական ու քիմիական մասնագիտությունների ուսանողների, ինչպես նաև մանրէային ֆերմենտների հատկությունների և դրանց գործնական կիրառության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։