Պետրոսյան, Ռուզաննա Համբարձումի

Психология

Աշխատությունը նվիրված է ղեկավարի գործունեության մեջ իշխանության դրդապատճառի հոգեբանական բնույթի, ձևավորման առանձնահատկությունների և կառավարչական գործառույթների իրականացման վրա դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում իշխանության ձգտումը դիտարկվում է որպես անձի վարքը պայմանավորող կարևոր շարժառիթներից մեկը, որը կարող է արտահայտվել որոշումների ընդունման, աշխատակիցների գործունեության կազմակերպման, վերահսկողության, պատասխանատվության բաշխման, հաղորդակցության և կազմակերպության նպատակների իրականացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ղեկավարի անհատական հոգեբանական հատկանիշների, առաջնորդության ոճի և իշխանության նկատմամբ վերաբերմունքի փոխկապակցվածությանը։ Քննության են առնվում իշխանության դրդապատճառի տարբեր դրսևորումները՝ կապված ուրիշների վարքի վրա ազդեցություն գործելու, կազմակերպական գործընթացները վերահսկելու, հեղինակություն ձեռք բերելու և կառավարման համակարգում որոշակի դիրք զբաղեցնելու ձգտումների հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող է տվյալ շարժառիթը տարբեր պայմաններում ունենալ կառուցողական կամ կառավարման արդյունավետությունը սահմանափակող դրսևորումներ։ Կառուցողական ուղղվածության դեպքում այն կարող է նպաստել նախաձեռնողականությանը, պատասխանատվության ստանձնմանը, նպատակների հստակ սահմանմանը և խմբային աշխատանքի համակարգմանը, մինչդեռ չափազանց արտահայտված վերահսկողական ուղղվածությունը կարող է դժվարություններ առաջացնել աշխատակիցների ինքնուրույնության և համագործակցության համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ղեկավարի հիմնական կառավարչական գործառույթների՝ պլանավորման, կազմակերպման, մոտիվացման, վերահսկողության և որոշումների ընդունման գործընթացներում հոգեբանական շարժառիթների դերի բացահայտումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պաշտոնական լիազորությունների և իրական ազդեցության հարաբերակցությանը, աշխատակիցների հետ միջանձնային հարաբերություններին, վստահության ձևավորմանը, կոնֆլիկտների կառավարմանը և խմբային գործընթացներին։ Հոգեբանական գնահատման և կազմակերպական վարքի ուսումնասիրման մեթոդների միջոցով հնարավոր է բացահայտել իշխանության դրդապատճառի արտահայտվածության և կառավարման տարբեր ոճերի միջև առկա կապերը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարման հոգեբանության, կազմակերպական վարքի և մարդկային ռեսուրսների կառավարման համար՝ հնարավորություն տալով առավել խորությամբ հասկանալ ղեկավարի մոտիվացիոն կառուցվածքը և դրա ազդեցությունը կազմակերպության ներսում ձևավորվող կառավարչական հարաբերությունների ու աշխատանքային գործընթացների վրա։