Պետրոսյան, Վահագն Արեգի

Математика

Աշխատությունը նվիրված է լանթանի և լանթան-ցերիումային հեքսաբորիդների ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրմանը՝ մեկֆոտոնային ճառագայթման գրանցման համար նախատեսված դետեկտորային համակարգերում դրանց կիրառելիությունը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում այն նյութագիտական և ֆիզիկական առանձնահատկություններն են, որոնք կարող են պայմանավորել չափազանց թույլ լուսային ազդակների նկատմամբ զգայունությունը, ֆոտոնային էներգիայի փոխակերպումը չափելի էլեկտրական արձագանքի և դետեկտորի աշխատանքի կայունությունը։ Քննության են առնվում հեքսաբորիդային նյութերի էլեկտրոնային կառուցվածքի, մակերևութային վիճակի, էլեկտրոնների արտանետման և ջերմային ու էլեկտրական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լանթանի հեքսաբորիդի և ցերիումով ձևափոխված համակարգերի բնութագրերի համեմատությանը՝ պարզելու համար, թե նյութի բաղադրության փոփոխությունն ինչպես կարող է անդրադառնալ ֆոտոզգայուն հատկությունների և հնարավոր դետեկտորային կիրառությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում մեկֆոտոնային գրանցումը դիտարկվում է որպես բարձր զգայունության չափման խնդիր, որի դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն օգտակար ազդակի տարբերակումը ֆոնային տատանումներից, աղմուկի նվազեցումը, արձագանքի կայունությունը և չափումների վերարտադրելիությունը։ Նյութերի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել դրանց օպտիկական ու էլեկտրոնային բնութագրերի տեսական և փորձարարական գնահատում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն հիմնական գործոնները, որոնք սահմանում են դրանց հեռանկարայնությունը ֆոտոնային դետեկտորներում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մակերևութային երևույթների ուսումնասիրությունը, քանի որ թույլ լուսային հոսքերի գրանցման դեպքում նյութի մակերևույթի վիճակը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ազդակի ձևավորման արդյունավետության վրա։ Լանթան-ցերիումային համակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բազմաբաղադրիչ նյութերի միջոցով անհրաժեշտ հատկությունների փոփոխման և օպտիմալացման ընդհանուր հնարավորությունները։ Նման դետեկտորների հետազոտական նշանակությունը կապված է ֆոտոնիկայի, օպտիկական չափումների, սպեկտրադիտման և թույլ ճառագայթային ազդակների գրանցման այն ոլորտների հետ, որտեղ պահանջվում է բարձր զգայունություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության, ֆոտոնիկայի և դետեկտորային տեխնիկայի մոտեցումները՝ գնահատելով հազվագյուտ հողային տարրերի հեքսաբորիդների ներուժը բարձր զգայունությամբ ֆոտոնային գրանցման համակարգերի ստեղծման համար։