Սահակյան, Գոռ Մամիկոնի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում իրացվելիության կառավարման արդյունավետության բարձրացման և դրա բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում իրացվելիությունը դիտարկվում է որպես առևտրային բանկերի ֆինանսական կայունության կարևոր բաղադրիչ, որը բնութագրում է բանկի՝ իր ընթացիկ և առաջիկա պարտավորությունները ժամանակին կատարելու կարողությունը՝ առանց գործունեության բնականոն ընթացքի էական խախտման։ Վերլուծվում են բանկերի ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, դրամական միջոցների հոսքերը, ավանդների ու վարկային պորտֆելի հարաբերակցությունը, բարձր իրացվելի ակտիվների ձևավորումը և ֆինանսավորման աղբյուրների կայունությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրացվելիության ռիսկի առաջացման պատճառներին, այդ թվում՝ ավանդների հնարավոր արտահոսքին, ակտիվների ու պարտավորությունների մարման ժամկետների անհամապատասխանությանը, վարկային պորտֆելի որակի փոփոխություններին և ֆինանսական շուկաների անկայունության ազդեցությանը։ Քննության են առնվում իրացվելիության գնահատման հիմնական ցուցանիշներն ու մեթոդները, ինչպես նաև բանկերի կողմից կիրառվող ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման գործիքները։ Կարևորվում է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կարգավորող և վերահսկողական դերը, քանի որ բանկային համակարգի կայունության ապահովումը կապված է իրացվելիության նկատմամբ սահմանվող պահանջների, ռիսկերի կառավարման համակարգերի և վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետ կիրառման հետ։ Հետազոտության ընթացքում դիտարկվում են կարճաժամկետ և երկարաժամկետ իրացվելիության կառավարման մոտեցումները, սթրեսային իրավիճակների գնահատումը, իրացվելիության հնարավոր ճգնաժամերի կանխատեսումը և արտակարգ ֆինանսավորման ծրագրերի ձևավորումը։ Վերլուծվում են նաև միջբանկային շուկայի, վերաֆինանսավորման հնարավորությունների, ավանդային բազայի ընդլայնման և ֆինանսավորման աղբյուրների բազմազանեցման նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իրացվելիության ու շահութաբերության միջև հավասարակշռությանը, քանի որ չափազանց մեծ իրացվելի պաշարների պահպանումը կարող է սահմանափակել բանկի եկամտաբերությունը, իսկ դրանց անբավարար մակարդակը՝ մեծացնել ֆինանսական ռիսկերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանկերի ֆինանսական կայունության ամրապնդման, իրացվելիության ռիսկերի վաղ բացահայտման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման, ինչպես նաև Հայաստանի բանկային համակարգի հուսալի ու կայուն գործունեության ապահովման հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։