Սահակյան, Նաիրա Ժորայի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Ajuga ցեղի երկու բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում վերահսկվող պայմաններում աճեցվող բուսական բջիջների կամ հյուսվածքների առաջնային և երկրորդային նյութափոխանակության բնույթն է, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ամբողջական բույսից մեկուսացված մշակույթի անցնելու արդյունքում։ Քննվում են բուսական օրգանիզմի աճի ու զարգացման հետ կապված կենսաքիմիական գործընթացները, սննդանյութերի յուրացումը, ածխաջրերի, սպիտակուցների, ամինաթթուների և այլ կենսական միացությունների փոխանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրորդային մետաբոլիտների ձևավորմանը, քանի որ Ajuga ցեղի ներկայացուցիչները հետաքրքրություն են ներկայացնում կենսաբանորեն ակտիվ բնական միացությունների բազմազանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում է, թե մեկուսացված մշակույթի պայմանները ինչպես կարող են անդրադառնալ նյութափոխանակային ուղիների ակտիվության, որոշ միացությունների կուտակման և բջիջների ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Կարևորվում է նաև երկու տեսակների համեմատական ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց ընդհանուր կենսաքիմիական հատկանիշներն ու տեսակային տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մշակույթի զարգացման տարբեր փուլերում նյութափոխանակային ցուցանիշների փոփոխությունները, բջիջների աճի և կենսաքիմիական ակտիվության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի գործոնների նկատմամբ արձագանքի առանձնահատկությունները։ Մեկուսացված մշակույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բնական պայմաններում բույսի վրա միաժամանակ ազդող բազմաթիվ գործոններից որոշ չափով առանձնացնել առանձին կենսաբանական գործընթացներ և ավելի նպատակային կերպով ուսումնասիրել նյութափոխանակության կարգավորման օրինաչափությունները։ Նման համակարգերը կարևոր նշանակություն ունեն նաև բուսական կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ կարող են ծառայել բույսերի կենսաքիմիական ներուժի, արժեքավոր երկրորդային նյութերի կենսասինթեզի և բջջային մակարդակում նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրման մոդել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բույսերի կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի, բջջային կենսաբանության և բուսական կենսատեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ երկու հարակից բուսատեսակների մեկուսացված մշակույթներում նյութափոխանակության առանձնահատկությունների և դրանց կենսաբանական նշանակության բացահայտման նպատակով։