Книги автора (1)

Онлайн

История

Իրաքի աշխատանքային և արհմիութենական շարժումը (1945–1958 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքի աշխատանքային դասակարգի ձևավորման, աշխատավորական շարժման զարգացման և արհմիութենական կազմակերպությունների գործունեության պատմությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից մինչև 1958 թվականի քաղաքական շրջադարձերը։ Այն ուսումնասիրում է Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի այն կարևոր ժամանակաշրջանը, երբ երկրի սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքում տեղի ունեցող փոփոխությունները, ազգային անկախության համար պայքարը, արտաքին քաղաքական ազդեցությունները և հասարակական հակասությունները նպաստեցին աշխատավորության քաղաքական ու հասարակական դերի աստիճանական բարձրացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանվոր դասակարգի կազմակերպվածության աճին, աշխատանքային շահերի պաշտպանության ձևավորմանը, արհմիությունների ստեղծմանն ու գործունեությանը, աշխատավորների իրավունքների և սոցիալական պահանջների շուրջ ծավալված պայքարին։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է աշխատանքային շարժման փոխհարաբերությունը երկրի ազգային-ազատագրական և հակագաղութատիրական պայքարի հետ, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում սոցիալական արդարության, տնտեսական ինքնուրույնության և քաղաքական անկախության ձգտումները սերտորեն փոխկապակցված էին։ Իրաքը, գտնվելով արտաքին ազդեցությունների և ներքին հասարակական հակասությունների պայմաններում, անցնում էր քաղաքական ու տնտեսական վերափոխումների բարդ ճանապարհ, իսկ աշխատավորական կազմակերպությունները աստիճանաբար դառնում էին հասարակական ակտիվության և քաղաքական պայքարի կարևոր մասնակիցներ։ Քննության առարկա են նաև բանվոր դասակարգի և տարբեր առաջադիմական հասարակական ուժերի փոխհարաբերությունները, աշխատավորական շարժման գաղափարական ուղղվածությունը, կազմակերպական զարգացման առանձնահատկությունները և երկրի քաղաքական կյանքում նրա ունեցած ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հետպատերազմյան միջազգային իրադրությանը, համաշխարհային աշխատանքային և արհմիութենական շարժումների ազդեցությանը, ինչպես նաև ազգային-ազատագրական պայքարի ընդհանուր զարգացմանը, որոնց պայմաններում իրաքյան աշխատավորության պայքարը ձեռք էր բերում ոչ միայն տեղական, այլև ավելի լայն տարածաշրջանային ու միջազգային նշանակություն։ Պատմական տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1958 թվականի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք խորհրդանշեցին Իրաքի քաղաքական համակարգի արմատական փոփոխությունը և նոր փուլ բացեցին երկրի հասարակական զարգացման պատմության մեջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին աշխատավորական կազմակերպությունները ներգրավվում քաղաքական գործընթացներում, ինչպիսի դեր էին ստանձնում հասարակական վերափոխումների ընթացքում և ինչպես էին աշխատանքային ու սոցիալական պահանջները միահյուսվում ազգային ինքնիշխանության և ժողովրդավարական փոփոխությունների ձգտումների հետ։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական գործընթացների դիտարկումը սոցիալական հարաբերությունների, դասակարգային շահերի և քաղաքական պայքարի փոխկապակցվածության շրջանակում, ինչը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ժամանակաշրջանի հասարակական զարգացման մասին։ Այն արժեքավոր է նաև արաբական աշխարհի նորագույն պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Իրաքի աշխատավորական շարժման զարգացումը ներկայացնում է որպես տարածաշրջանի հակագաղութատիրական, ազգային-ազատագրական և հասարակական վերափոխումների ընդհանուր գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատությունը կարևոր պատմագիտական նշանակություն ունի Իրաքի հասարակական-քաղաքական պատմությամբ, բանվոր դասակարգի ձևավորմամբ, արհմիությունների գործունեությամբ և Մերձավոր Արևելքի սոցիալական շարժումներով հետաքրքրվողների համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպիսի պատմական պայմաններում ձևավորվեցին աշխատավորության կազմակերպված պայքարի նախադրյալները, ինչպես զարգացավ նրա հասարակական դերը և ինչ նշանակություն ունեցավ աշխատանքային ու արհմիութենական շարժումը Իրաքի նորագույն պատմության մեջ։

Обновлено. 2026-11-21
Իրաքի աշխատանքային և արհմիութենական շարժումը (1945–1958 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее