Սարգսյան, Էլմիրա Դանիելի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է դեկորատիվ, տեխնիկական և այլ նշանակության բույսերի տնկանյութի ստացման կենսատեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով հիդրոպոնիկ աճեցման համակարգերն ու in vitro հյուսվածքային մշակույթի հնարավորությունները։ Հետազոտության առանցքում բույսերի բազմացման, աճի և զարգացման կենսաբանական օրինաչափությունների բացահայտումն է վերահսկվող միջավայրում, ինչպես նաև տարբեր տեսակների համար արդյունավետ բազմացման համակարգերի գիտական հիմնավորումը։ Հիդրոպոնիկան դիտարկվում է որպես անհող մշակության համակարգ, որտեղ հնարավոր է վերահսկել բույսերի արմատային միջավայրի հիմնական պայմանները և ուսումնասիրել դրանց ազդեցությունը աճի, կենսազանգվածի ձևավորման ու տնկանյութի որակի վրա։ In vitro մշակույթը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս հետազոտելու բուսական հյուսվածքների և օրգանների զարգացման առանձնահատկությունները վերահսկվող լաբորատոր պայմաններում և գնահատելու վեգետատիվ բազմացման կենսատեխնոլոգիական ներուժը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել սկզբնական բուսանյութի կենսաբանական առանձնահատկություններին, վերականգնողական կարողությանը, աճի տարբեր փուլերի ընթացքին և լաբորատոր պայմաններում ստացված բույսերի հետագա հարմարվողականությանը։ Կարևոր ուղղություն է տարբեր բուսատեսակների արձագանքների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ դեկորատիվ, տեխնիկական և այլ մշակաբույսերը կարող են զգալիորեն տարբերվել աճի տեմպերով, բազմացման առանձնահատկություններով և վերահսկվող պայմանների նկատմամբ պահանջներով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել տնկանյութի կենսունակությունը, միատարրությունը, արմատային համակարգի զարգացումը և հետագա աճի կայունությունը՝ որպես կիրառվող տեխնոլոգիական մոտեցումների արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշներ։ Առանձին նշանակություն ունի in vitro պայմաններից արտաքին միջավայր տեղափոխված բույսերի հարմարվողականության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ փուլում լաբորատոր միջավայրում ձևավորված բույսերը պետք է աստիճանաբար հարմարվեն նոր պայմաններին։ Հիդրոպոնիկ և հյուսվածքային մշակույթի մեթոդների համադրումը կարող է նպաստել բուսական նյութի բազմացման ամբողջական կենսատեխնոլոգիական համակարգերի ձևավորմանը և տարբեր տեսակների կենսաբանական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Նման հետազոտությունները կիրառական նշանակություն ունեն դեկորատիվ այգեգործության, բուսաբուծության, տնկարանային տնտեսության և արժեքավոր բուսական գենետիկական ռեսուրսների պահպանման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բույսերի կենսատեխնոլոգիայի, հիդրոպոնիկայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և հյուսվածքային մշակույթի գիտական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել վերահսկվող պայմաններում որակյալ և կենսունակ տնկանյութի ստացման գիտական հիմքերը։