Книги автора (1)

Онлайн

История

Քարթլիի թագավորների տոհմաբանությունը․ Միրիան III-ից մինչև Վախթանգ Գորգասալ

Աշխատությունը նվիրված է հին Քարթլիի (Իբերիայի) թագավորական իշխանության պատմությանը և դրա ձևավորման, զարգացման ու ժառանգական փոխանցման ուսումնասիրությանը՝ Միրիան III թագավորից մինչև Վախթանգ Գորգասալ։ Այն ներկայացնում է Քարթլիի թագավորական տոհմերի հաջորդականությունը՝ կենտրոնանալով իշխողների ծագումնաբանության, ընտանեկան կապերի, գահաժառանգության և տարբեր ժամանակաշրջաններում արքայական իշխանության շարունակականության վրա։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է Վրաստանի պատմության վաղ միջնադարյան կարևոր փուլը, երբ Քարթլիի քաղաքական և մշակութային կյանքում տեղի էին ունենում նշանակալի փոփոխություններ, ձևավորվում էին պետական կառավարման նոր հարաբերություններ, իսկ տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վրա ազդեցություն էին գործում ինչպես ներքին իշխանական գործընթացները, այնպես էլ հարևան պետությունների և քաղաքական ուժերի հետ փոխհարաբերությունները։ Միրիան III-ի ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ունի վրացական պատմական հիշողության մեջ՝ հատկապես քրիստոնեության ընդունման և երկրի կրոնական ու մշակութային ինքնության ձևավորման տեսանկյունից։ Վախթանգ Գորգասալի իշխանությունը ևս առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Քարթլիի պատմության մեջ՝ կապված պետականության ամրապնդման, քաղաքական կազմակերպման և վրացական պատմական ավանդույթում նրա կերպարի կարևորության հետ։ Այս երկու թագավորների միջև ընկած ժամանակաշրջանի արքայական ժառանգական կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու իշխանության փոխանցման պատմական ընթացքը, թագավորական ընտանիքների փոխհարաբերությունները և գահակալների հաջորդականությունը՝ որպես երկրի քաղաքական պատմության առանցքային բաղադրիչներ։ Տոհմաբանական մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն առանձին միապետների ծագումն ու ազգակցական կապերը բացահայտելու, այլև պետական իշխանության օրինականության, ժառանգական իրավունքի և արքայական իշխանության շարունակականության մասին պատկերացումները հասկանալու համար։ Աշխատանքի թեման առանձնահատուկ արժեք ունի նաև վրացական և ընդհանրապես կովկասյան պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ Քարթլին հին ու վաղ միջնադարյան Կովկասի կարևոր քաղաքական կենտրոններից էր, իսկ նրա արքայական տոհմերի պատմությունը սերտորեն առնչվում էր տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններին, կրոնական գործընթացներին և մշակութային փոխազդեցություններին։ Տոհմաբանական տեղեկությունների համակարգումն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու պատմական անձանց միջև կապերի, արքայական իշխանության ժառանգական կառուցվածքի և Քարթլիի պետական ավանդույթի ձևավորման մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել Վրաստանի հին և վաղ միջնադարյան պատմությամբ, վրացական թագավորական տոհմերով, պատմական ծագումնաբանությամբ և Կովկասի քաղաքական ու մշակութային անցյալով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-18
Քարթլիի թագավորների տոհմաբանությունը․ Միրիան III-ից մինչև Վախթանգ Գորգասալ

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее