Շմավոնյան, Գագիկ Շմավոնի

Математика

Գիրքը նվիրված է կիսահաղորդչային և էլեկտրոլիտային միջավայրերի սահմանային շերտում մակերեսային էքսիտոնների ձևավորման, վարքի և հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ժամանակակից ֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի զարգացման մեջ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են էքսիտոնային վիճակների տեսական հիմքերը, դրանց առաջացման մեխանիզմները և քվազիմասնիկային նկարագրության առանձնահատկությունները կիսահաղորդիչ–էլեկտրոլիտ սահմանին։ Հեղինակը վերլուծում է մակերեսային երևույթների ազդեցությունը էներգետիկ սպեկտրի, լիցքակիրների փոխազդեցությունների և օպտիկական հատկությունների վրա՝ կիրառելով քվանտային մեխանիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի ժամանակակից մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են նաև փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքները, սպեկտրոսկոպիկ մեթոդները և մոդելավորման մոտեցումները՝ ուղղված էքսիտոնային համակարգերի վարքի բացահայտմանը տարբեր պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային շերտերի դերին նոր սերնդի նանոկառուցվածքային սարքերում և էներգիայի փոխակերպման համակարգերում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ֆիզիկայի խորը վերլուծությունը և կիրառական հետազոտությունները՝ առաջարկելով նոր պատկերացումներ մակերեսային էքսիտոնային երևույթների վերաբերյալ։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, նանոտեխնոլոգների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների հիման վրա գործող օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման, ֆիզիկական սկզբունքների և հիմնական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում նանոմետրային չափերի պայմաններում կիսահաղորդիչ նյութերի էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների փոփոխություններն են, որոնք հնարավորություն են տալիս ձևավորել ավանդական ծավալային նյութերից տարբերվող գործառնական հնարավորություններով սարքային կառուցվածքներ։ Ուսումնասիրվում են քվանտային սահմանափակման երևույթները, էներգիական մակարդակների և գոտիական կառուցվածքի փոփոխությունները, լիցքակիրների շարժման ու վերամիավորման գործընթացները, ինչպես նաև լույսի և նյութի փոխազդեցության առանձնահատկությունները նանոկառուցվածքային համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քվանտային հորերի, քվանտային լարերի, քվանտային կետերի, բազմաշերտ և հետերոկառուցվածքային համակարգերի կիրառման հնարավորություններին։ Քննվում է նանոկառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերի, նյութական կազմի և շերտերի փոխդասավորության ազդեցությունը սարքի սպեկտրային, էլեկտրական և օպտիկական բնութագրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածք–հատկություն–գործառույթ փոխկապակցվածության բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևով կառավարել ճառագայթման կամ լուսազգայունության բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում են լուսարձակող և լուսաընդունիչ սարքերի աշխատանքի ֆիզիկական մեխանիզմները, լիցքակիրների ներարկման, տեղափոխման, գրավման և վերամիավորման երևույթները, ինչպես նաև սարքային արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Կարևորվում են մակերևութային և միջշերտային վիճակների, կառուցվածքային անհամասեռությունների, ջերմաստիճանի և արտաքին էլեկտրական կամ օպտիկական ազդեցությունների դերը։ Տեսական մոդելավորման և փորձարարական ուսումնասիրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նանոկառուցվածքների էներգիական սպեկտրները, օպտիկական անցումները և սարքերի աշխատանքային ցուցանիշները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պատրաստված կառուցվածքների բնութագրմանը՝ դրանց էլեկտրական, սպեկտրային և լուսային հատկությունների ուսումնասիրության միջոցով։ Նանոկառուցվածքային մոտեցումը կարևոր է նաև սարքերի չափերի փոքրացման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և որոշ օպտիկական բնութագրերի նպատակային կարգավորման տեսանկյունից։ Նման համակարգերը գիտական և տեխնոլոգիական հետաքրքրություն են ներկայացնում լուսադիոդների, ֆոտոդետեկտորների, լազերային աղբյուրների, օպտիկական հաղորդակցության և տարբեր ֆոտոնային համակարգերի զարգացման համար։ Աշխատությունը միավորում է կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով նանոկառուցվածքային սարքերի աշխատանքի ֆիզիկական օրինաչափությունների բացահայտմանը և նոր սերնդի օպտոէլեկտրոնային համակարգերի գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։