Սիմոնյան, Թամարա Սուրիկի

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի տնտեսական էության, ձևավորման նախադրյալների և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսական արտադրողների կամավոր համագործակցության այն ձևերն են, որոնք հնարավորություն են տալիս համատեղ օգտագործել արտադրական ռեսուրսները, կազմակերպել մատակարարումը, վերամշակումը, պահեստավորումը, իրացումը և այլ տնտեսական գործընթացներ՝ պահպանելով մասնակիցների տնտեսական ինքնուրույնությունը։ Քննվում է կոոպերացիայի դերը մասնատված գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում, երբ առանձին տնտեսությունները կարող են ունենալ սահմանափակ ֆինանսական, տեխնիկական, տեղեկատվական և շուկայական հնարավորություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անցումային տնտեսությանը բնորոշ ինստիտուցիոնալ փոփոխություններին, սեփականության հարաբերությունների վերափոխմանը, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների նոր ձևերի առաջացմանը և շուկայական ենթակառուցվածքների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են արտադրական, սպասարկող, մատակարարման, վերամշակման, վարկային և իրացման կոոպերացիայի հնարավոր գործառույթները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը գյուղացիական տնտեսությունների տնտեսական դիրքի ամրապնդման համար։ Կարևորվում է կոոպերատիվ կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ անդամների մասնակցության, ընդհանուր տնտեսական շահերի, պատասխանատվության, եկամուտների բաշխման և կառավարման ժողովրդավարական սկզբունքների տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննարկվել նաև կոոպերացիայի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ֆինանսական միջոցների սահմանափակությունը, կազմակերպական փորձի պակասը, փոխադարձ վստահության խնդիրները, համապատասխան ենթակառուցվածքների թերզարգացածությունը և տնտեսական միջավայրի անկայունությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում է պետական քաղաքականության և իրավական կարգավորման նշանակությունը կոոպերատիվ շարժման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորման գործում։ Գյուղատնտեսական կոոպերացիան ներկայացվում է նաև որպես արտադրողների շուկայական հնարավորությունների ընդլայնման, գործարքային ծախսերի նվազեցման, տեխնիկական միջոցների համատեղ օգտագործման և արտադրանքի իրացման կազմակերպման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր մեխանիզմ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կոոպերատիվների և գյուղատնտեսական արտադրանքի արժեշղթայի մյուս մասնակիցների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և կազմակերպական կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով գյուղատնտեսական կոոպերացիայի հնարավոր դերը անցումային տնտեսական համակարգում գյուղատնտեսության արդյունավետության, արտադրողների համագործակցության և գյուղական տնտեսության կայուն զարգացման ապահովման գործում։