Ստեփանյան, Արինե Տարոնի

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբաղվածության ձևավորման, կարգավորման և աշխատաշուկայի արդյունավետ գործունեության սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի փոխհարաբերությունն է, գործազրկության պատճառներն ու կառուցվածքը, բնակչության տնտեսական ակտիվությունը և պետական զբաղվածության քաղաքականության հիմնական մեխանիզմները։ Քննվում են տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների, ներդրումային ակտիվության, ձեռնարկատիրության զարգացման, աշխատավարձերի մակարդակի, կրթական համակարգի և մասնագիտական պատրաստվածության ազդեցությունները զբաղվածության հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատաշուկայում մասնագիտական հմտությունների առաջարկի և գործատուների պահանջարկի անհամապատասխանության խնդրին, քանի որ աշխատատեղերի առկայությունը միշտ չէ, որ ապահովում է համապատասխան որակավորում ունեցող աշխատուժի արդյունավետ ներգրավումը։ Ուսումնասիրվում են երիտասարդների, երկարաժամկետ գործազուրկների, աշխատանքային շուկա վերադարձող անձանց և զբաղվածության դժվարություններ ունեցող այլ խմբերի խնդիրները, ինչպես նաև նրանց տնտեսական ակտիվության բարձրացմանն ուղղված քաղաքականության ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարածքային անհամաչափությունների վերլուծությունը՝ մայրաքաղաքի, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զբաղվածության հնարավորությունների տարբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ակտիվ զբաղվածության ծրագրերը, մասնագիտական ուսուցումն ու վերապատրաստումը, աշխատանքի որոնման և միջնորդության ծառայությունները, ինքնազբաղվածության ու փոքր ձեռնարկատիրության խթանման միջոցները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ոչ ֆորմալ զբաղվածությանը, աշխատանքային միգրացիային և դրանց ազդեցությանը պաշտոնական աշխատաշուկայի ցուցանիշների ու սոցիալական պաշտպանության համակարգի վրա։ Զբաղվածության կարգավորումը ներկայացվում է որպես համալիր գործընթաց, որը պահանջում է տնտեսական, կրթական, սոցիալական և տարածքային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցված իրականացում։ Կարևորվում է նաև աշխատաշուկայի վերաբերյալ հավաստի վիճակագրական տեղեկատվության և կանխատեսումների դերը՝ աշխատուժի պահանջարկի փոփոխությունները գնահատելու և քաղաքական միջոցառումների արդյունավետությունը վերլուծելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և աշխատաշուկայի կառավարման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով կայուն ու արդյունավետ զբաղվածության ընդլայնման հիմնական խոչընդոտներն ու կարգավորման հնարավոր ուղղությունները։